Áhugi ungs fólk á stjórnmálum virðist dvínandi - og eitt stærsta vafamál næstu alþingiskosninga er hvort þeir muni skila sér á kjörstað. Áhugaleysið at arna á sér efalítið margar skýringar, en ein af þeim hlýtur að vera sú að stjórnmálaflokkarnir og foringjar þeirra tala ekki með nógu skýrum hætti til ungs fólks.
Á Íslandi er það nefnilega svo að frá einum kosningum til annarra breytast grundvallarþættir í íslensku samfélagi harla lítið. Jafnvel ekki neitt. Stóru sigurvegari hverra kosninga af öðrum er kerfið sjálft. Það haggast ekki. Það er ósigrandi.
Þetta vita menn á Íslandi. Og þetta vilja menn á Íslandi ... alltént ef marka má andvaraleysið og undirlægjuháttinn sem einkennt hefur íslenska samfélagsumræðu á undanliðnum áratugum þar sem lýðurinn þiggur það sem að honum er rétt - og þakkar ofurbljúglega fyrir þá brauðmola sem falla út af borðinu. Veislan er nefnilega við háborðið, vel fyrir ofan meðalarmlengd almennings.
Á sama tíma er gestum landsins tekið með kostum og kynjum, skattaafsláttum og greiðslufrestum, sérúrræðum og gjaldfrelsi, hvort heldur þeir reisa hér verksmiðjur, leggja net í firðina eða dýpka slóðana á viðkvæmustu náttúruperlunum.
Og þegar staðan á auðlindunum er skoðuð nánar, jafnt til sjós og lands, er útkoman þessi: Ísland er tvöfalt auðugra af auðlindum, reiknað á hvern íbúa, en Noregur. Í Noregi fær hver íbúi samt tvöfalt meira út úr sínum auðlindum en á Íslandi.
Þetta er akkúrat staðan. Þetta er kerfið. Og það sigrar alltaf.
Og það er þetta lögmál íslensks hagkerfis sem gerir það að verkum að margt af unga fólkinu segir sem svo að einu gildi hvaða stjórnmálaflokkar nái taumum valdsins; sama kerfið verði áfram við lýði, hvort heldur það er kennt við sjávarútveg eða búvörur, skattgreiðslur og velferð, atvinnuuppbyggingu og fjármál, tolla og framleiðsluvernd, krónu og verðtryggingu.
Ungt fólk á Íslandi hefur um langt árabil vanist því að fá minna út úr sköttum sínum og skyldum en álverin og útgerðin og aðrir þeir hópar sem ríkisvaldið og kerfið hefur séð ástæðu til að verðlauna sérstaklega. Því hefur verið refsað fyrir að eignast börn, hjúkra þeim sjúkum, sinna þeim langveikum, koma til mennta og eignast þak yfir höfuðið, en það síðastnefnda er ekkert minna en ævilöng refsing í því úr sér gengna krónuhagkerfi sem fram til þessa hefur lagt heimilin í landinu í einelti. Samanburðurinn við Skandinavíu er með öðrum orðum sá að íslenskir krakkar sem eru að koma sér af stað í lífinu fá tvöfalt minni laun til að greiða helmingi meira fyrir íbúð sína og nauðsynjar.
Og spurningin er þessi: Skyldi vera hægt að birta þessi skrif alveg óbreytt eftir næsta kjörtímabil?
Líkurnar á því að svo verði eru mjög miklar ... af því einfaldlega að kerfið er sigurvegari allra kosninga á Íslandi.
