Fjölbreytni skiptir mannlífið mestu

Þegar ég var að hefja störf í blaðamennsku fyrir hálfum fjórða áratug voru fréttir fremur eintóna; gengisfellingar og loðnuveiðar þóttu brúkleg tíðindi í fyrstu frétt ásamt kannski óróa á stjórnarheimilinu.

Fréttir í dag eru allskonar. Ásamt þeim hinum hefðbundnari - og það er jú alltaf órói í stjórnmálunum - hafa fréttir sem tengjast heilsu og hreyfingu, heimili og mataræði, menntun og þekkingu, tómstundum og dægradvöl sótt svo mjög í sig veðrið að fréttaflóran hefur aldrei verið fjölbreyttari. Það er vel. Fólk vill fréttir sem kemur því við. Og það velur sér fréttirnar sjálft nú til dags fremur að láta aðra velja þær fyrir sig.

Eins er þetta með mannlífið. Það er blessunarlega fjölbreyttara en verið hefur. Og það er vel.

Í reynd hefur samfélagið viðurkennt sjálft sig á síðustu árum, ólíkt því sem var þegar ég byrjaði að skrifa mínar fyrstu fréttir á síðdegisblaðinu Vísi í upphafi níunda áratug síðustu aldar. Þá mátti ekki skrifa um alkóhólisma eða samkynhneigð, geðsjúkdóma og sjálfsvíg og fólk með þroskahömlun var girt af inni á stofnunum.

Nú hafa allar dyrnar verið opnaðar upp á gátt, svo og allir skápar og skúmaskot. Það er vel. Samfélagið okkar er fjölbreyttara fyrir vikið. Hommar og lesbíur og hinsegin fólk getur um frjálst höfuð strokið. Alkóhólistar og fíklar geta sagt sögu sína án þess að vera útskúfaðir. Geðsjúklingar mæta í opinská viðtöl án þess að nokkrum finnist það aðfinnsluvert að fólk ræði sínar mestu raskanir. Og sjálfsvíg eru ekki lengur undir leyndarhjúpnum heldur umræðuefni sem þarf að takast á við af yfirvegun og þekkingu. Og loks er það fólkið okkar með þroskahömlunina sem brotið hefur múrana og býr til sjónvarpsþætti til sýningar á besta tíma í sjónvarpi og er orðið að virkum þjóðfélagsþegnum.

Svona á samfélagið að vera. Opið og frjálst. Það á að kannast við sjálft sig. Það á að viðurkenna tiktúrur sínar og fjölbreytileika. Það á að koma til dyranna eins og það er klætt, eða ef því er að skipta; koma út úr skápnum.

Hálfum fjórða áratug seinna er niðurstaðan nefnilega þessi; þeim mun fjölbreyttara samfélag, því sterkara og heilbrigðara er það.