Dótturdóttir mín árið 2040

Ég varð afi á dögunum, sem er í sjálfu sér ekki í frásögur færandi, þó svo mér finnist það sannarlega, en það er önnur saga.

Lífsgjöfin var myndarleg stúlka, dótturdóttir - og það er nú einu sinni svo að miðaldra maður eins og ég fer ósjálfrátt að hugsa um framtíð svona barns; hvers konar samfélag muni bíða þess á næstu árum, hvaða tækifæri því gefist og hvort einhverju máli skiptir hvort þetta fyrsta afabarn mitt er stelpa en ekki strákur.

Ég veit ekkert hvaða samfélag bíður þess og því síður hver tækifærin verða.

Mig býður hins vegar í grun að kynið skipti miklu máli þegar þessi litla stúlka fer út á vinnumarkaðinn á því herrans ári 2040, þegar hún hefur vonandi lokið einhverju framhaldsnámi.

Skoðum söguna.

Fyrir 40 árum stóðu mæður minnar kynslóðar á torgum og kröfðust mannréttinda á borð við karla eftir að hafa lagt niður vinnu í einn dag og komist í heimsfréttirnar. Þessar konur töluðu ekki síst fyrir hönd dætra sinna; ekki kæmi annað til greina en að þær yrðu metnar að sömu verðleikum og synir þeirra þegar þær kæmust út á vinnumarkaðinn.

Og dætur kvennanna sem stóðu þarna vígreifar á torgum fyrir hálfum mannssaldri eru núna orðnar ömmur.

Breytingin er þessi: Það eru ekki mömmurnar sem verða nú að berjast fyrir launajafnrétti fyrir dætur sínar. Það eru langömmurnar og ömmurnar sem verða að berjast fyrir launajafnrétti dætra sinna og ömmubarna. Tvær kynslóðir eru orðnar að fjórum.

Það hefur nefnilega ekkert breyst. Launamunur kynjanna er ennþá nálega 20% að jafnaði hér á landi á almennum vinnumarkaði, en 15% hjá opinberum starfsmönnum. Ung kona sem er að komast á vinnumarkaðinn getur sumsé vænst þess að fá 400 þúsund í byrjunartekjur, en ungur karl 480 þúsund fyrir sömu vinnu, ábyrgð og menntun.

Guð hjálpi ungu konunni ef hún byrjar starfsferil sinn úti á landi þar sem ástandið er verst, en þar eru karlar að jafnaði með 38% hærri laun en konur.

Já, þetta er sumsé allt og sumt sem gerst hefur á 40 árum. Dæturnar sem áttu að njóta jafnlauna í krafti þeirra tíma mótmæla eru orðnar ömmur sem sjá fram á að barnabörnin sín njóta gerólíkra hlutskipta á vinnumarkaði, allt eftir því hvort kynið barnið er.

Því hvað er það sem segir okkur sem þjóð að eitthvað muni breytast í þessum efnum?

Ekkert. Nákvæmlega ekkert.

Og eftir aldarfjórðung, þegar ég verð vonandi áttræður mun ég horfa á eftir dótturdóttur minni klára framhaldsámið og fara út á vinnumarkaðinn upp á þessi akkúrat sömu býtti og mamma hennar, amma og langamma hafa hreppt á sinni ævi.

Því sagan segir okkur að ekkert muni þá hafa breyst.

Akkúrat ekkert.