„Þetta er búið að taka 32 ár. Í ágúst eru komin 32 ár.“
Þetta segir Sveinbjörn Gizurarson, doktor í lyfjafræði og vísindamaður, sem hefur um langt skeið unnið að nefúða sem er ætlað að takast á við bráðaflogaveiki. Hann var gestur Sigmundar Ernis í frétta- og umræðuþættinum 21 á Hringbraut í gærkvöld.
Loks er nefúðinn reiðubúinn til almennrar notkunar. Aðspurður um hvað nefúðinn geri segir Sveinbjörn:
„Ef einstaklingur fær flog þá er í þessu lyf sem stöðvar flogið. Við erum ekki að lækna flogaveiki sem slíka heldur er þetta eingöngu bráðameðferð í þeim tilfellum sem flog á sér stað, sem þýðir að einstaklingar með flogaveiki geta þá alltaf verið með neyðarlyf á sér. Í dag, með þessu, þá eiga vinir, samstarfsaðilar, ættingjar, þeir eiga að geta gripið til lyfsins og stöðvað flogið.“
Sveinbjörn segir að í einhverjum tilfellum geti flogaveikissjúklingar jafnvel notað lyfið og stöðvað flogið sjálfir. „Það er alltaf ákveðinn hluti sjúklinga sem finna að nú er þetta að koma og þá geta þeir dregið þetta upp og stöðvað flogið sjálfir.“
Nefúðinn hefur vakið heimsathygli, ekki síst vegna þess að hann leysir stóran vanda á vettvangi. „Já hann gerir það. Í dag ertu bara með stungulyf og það er mjög erfitt að sprauta einstakling sem er í flogi. Þú þarft að gefa lyfið helst í æð,“ segir hann. Að sprauta í æð er mikið nákvæmnisverk og stundum þarf allt að þrjá einstaklinga til að gera það. „Ef hann er með krampa þá gerirðu það ekki nema jafnvel tveir þurfi að halda hendinni stöðugri. Þannig að þetta breytir gríðarlegu miklu fyrir þessa einstaklinga.“
Sveinbjörn segist ekki beinlínis hafa fundið úðann upp en að hann hafi vissulega unnið að honum öll þessi ár. Hann rekur ferilinn svo: „Ég finn þetta svo sem ekki upp þannig. Ég byrja að starfa hjá fyrirtæki fyrir 32 árum sem heitir Novo Nordisk. Á þeim tíma var það með deild sem vildi skoða meðal annars flogaveiki og ég var ráðinn í þetta verkefni á sínum tíma. Okkur tókst ekki að leysa þetta þá og síðar hætta þeir að starfa á þessu fagsviði, einbeita sér að insúlíni og slíkum lyfjum.“
„Ég er búinn að henda þessu út í höfn mörgum sinnum af því að þetta er erfitt verkefni. Vandinn er að leysa upp lyfið í svo litlu magni að það rúmist fyrir í nefið, því að ef þú gefur of mikið magn, hver nös tekur ekki nema tvo dropa, sem samsvarar 100 míkrólítrum, ef þú gefur meira byrjar þetta bara að renna niður í kok eða leka út. Þannig að þú þarft að leysa efnið upp í svona ofboðslega litlu magni, það hefur verið stóri vandinn.“
Þrátt fyrir erfiðleikana við að leysa efnið upp í nægilega litlu magni fannst Sveinbirni sem hann væri alltaf að nálgast lausnina. „Ég er búinn að gefast upp mörgum sinnum. Alltaf greip ég aftur í þetta og vildi aðeins skoða betur. Mér fannst ég alltaf vera svo nálægt því, að það hlyti að vera hægt að finna leið. Svo gerist það fyrir tíu árum að ég sé efni, þegar ég sá efnabygginguna, þá sá ég að þetta er það sem ég er búinn að vera að leita að. Þetta ætti að geta leyst vandann.“
Sem það og gerði.
Viðtalið við Sveinbjörn má finna í heild sinni hér:
