Vill ekki spekileka frá landinu

Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, vill fá upplýsingar um hvert menntunarstig þeirra Íslendinga sem flytja frá landinu sé, með það fyrir augum að meta hvort þar sé um að ræða fólk sem íslenskt samfélag hefur fjárfest í menntun hjá. Kjarninn greinir frá.

Lilja kynnti nýverið fyrir rík­is­stjórn áform um nýtt stuðn­ings­kerfi fyrir námsmenn. Hún segir að leið­ar­ljósið í því sé í fyrsta lagi að fólk geti sótt sér nám óháð efna­hag og búsetu og í öðru lagi að Ísland sé með þannig stuðningskerfi að það sé sam­an­burð­ar­hæft við hin Norð­ur­lönd­in. „Við viljum ekki að það verði hérna speki­leki frá land­in­u,“ segir Lilja.

Þetta er meðal þess sem kom fram í við­tali Þórðar Snæs Júl­í­us­son­ar, rit­stjóra Kjarn­ans, við Lilju í frétta- og umræðuþættinum 21 á Hring­braut á miðvikudagskvöld.

Í frétt Kjarnans kemur fram að fleiri Íslend­ingar hafi flust frá Íslandi á síð­­asta ári en fluttu aftur heim. Samkvæmt tölum frá Hagstofu Íslands voru brott­­fluttir íslenskir ríkisborg­­arar 75 fleiri en þeir sem fluttu til lands­ins. Það var þrátt fyrir gott árferði á landinu; nær ekk­ert atvinn­u­­leysi, stór­auk­inn kaup­mátt og fordæma­­lausa efna­hags­­lega stöðu þjóð­­ar­­bús­ins.

Frá árinu 1961 hafa verið átta tíma­bil þar sem brott­­­flutn­ingur á hverju ári hefur verið yfir með­­­al­tali áranna 1961 til­ 2015. Sjö þeirra tíma­bila hafa verið í tengslum við öfgar í efna­hags­líf­i ­þjóð­­­ar­innar á borð við brott­hvarf síld­­­ar­inn­­­ar, mikla verð­­­bólgu eða hátt atvinn­u­­­leysi.

Eina tíma­bilið af þessum átta sem sker sig úr er 2014 til 2015 þar sem eng­ar hefð­bundnar efna­hags­­­legar for­­­sendur eru fyrir auknum brott­­­flutn­ingi. Fólk flutti frá Íslandi þrátt fyrir efna­hags­­­legan upp­­­­­gang. Þróunin hélt áfram á árinu 2016 þegar brott­­fluttir Íslend­ingar voru 190 fleiri en aðflutt­­ir.

Hvorki Hag­stofa Íslands né Þjóð­skrá Íslands safna saman upp­lýs­ingum um mennt­un­ar­stig þeirra Íslend­inga sem kjósa að flytja af landi brott. Því liggur ekki fyrir svart á hvítu hvort um sé að ræða lang­skóla­gengið fólk eða ekki.

Lilja segir að verið sé að vinna í því að meta hver staðan sé á aðfluttum og brott­fluttum frá landinu út frá mennt­un­ar­stigi. „Ég hef kallað eftir þessu meðal ann­ars til þess að byggja grunn­inn að þessu nýja kerfi sem við erum að fara að kynna,“ segir Lilja. Hún bætir við að það þurfi að liggja fyrir hvort að það sé flótti ákveð­innar teg­undar fólks frá land­inu eða ekki. „Mark­miðið er að við séum þekk­ing­ar­sam­fé­lag og við höfum allt i það.“

Viðtalið við Lilju í heild sinni er að finna hér: