Andmæla virkjun við gullfoss og geysi

Landvernd og Náttúruverndarsamtök Íslands vilja stöðva virkjun í efri hluta Tungufljóts í Biskupstungum, sem Sigurður Ingi Jóhannsson samgönguráðherra tók skóflustungu að 23. mars.

Virkjunin er fyrirhuguð á milli tveggja fjölsóttustu ferðamannastaða Íslands, Gullfoss og Geysis. Hún yrði í aðeins þriggja kílómetra fjarlægð frá Geysi og rúmlega átta kílómetra frá Gullfossi. Virkjunin, sem er á vegum HS Orku, nefnist Brúarvirkjun og er 9,9 megavatta rennslisvirkjun. Virkjanir undir 10 MW þurfa ekki að fara í lögbundið umhverfismat.

Landvernd samþykkti ályktun á aðalfundi sínum í gær um að friðlýsa eigi helstu lindár á Íslandi „vegna mikils náttúruverndargildis þeirra eða tryggja með öðrum hætti að þeim verði hlíft við virkjanaframkvæmdum.“ Í ályktuninni er vísað til Svartár í Bárðardal og Tungufljóts í Biskupstungum, sem báðar stendur til að virkja, vatnsfalla sem séu á vatnsmestu lindasvæðum Íslands og heimsins alls.

Í kæru Landverndar og Náttúruverndarsamtaka Suðurlands 26. mars um stöðvun framkvæmda í Tungufljóti er bent á að á fyrirhuguðu virkjunarsvæði Tungufljóts sé vatnsból Bláskógabyggðar og þar megi því ekkert fara úrskeiðis. Virkjunarsvæðið sé ósnortið, á náttúruminjaskrá með náttúrlegan birkiskóg og votlendi. Virkjun hafi áhrif ásýnd, landslag og gróður. Eigi að síður hafi Bláskógabyggð gefið út framkvæmdaleyfi fyrir virkjuninni í febrúar síðastliðnum. Eins er bent á að ekki hafi verið könnuð hugsanleg áhrif virkjunarframkvæmda á grunnvatnskerfi Geysissvæðisins.

Í fréttatilkynningu sagði Landvernd að málsmeðferð Bláskógabyggðar við veitingu nýs framkvæmdaleyfis fyrir Brúarvirkjun hafi verið andstæð lögum og að á henni séu bæði form- og efnisannmarkar sem eigi að leiða til ógildingar. Krafa samtakanna um stöðvun framkvæmda byggði meðal annars á frétt í Morgunblaðinu um að byrjað yrði að setja niður vinnubúðir á virkjunarstað og að strax eftir páska myndu starfsmenn Ístaks hefjast handa um framkvæmdir.

Í tilkynningunni sagði ennfremur að Landvernd telji að ummæli Ingólfs Margeirssonar, landaeiganda á Brú um að „virkjað sé í sátt við náttúru og samfélag“ og framkvæmdin hafi „mjög lítil áhrif á umhverfið“ séu röng.

Samtökin segja að ekki hafi verið sýnt fram á að brýnir almannahagir krefjist framkvæmdarinnar, eins og þarf að gera þegar náttúruminjum sem njóta verndar er eytt.