Á fjölmiðlafundi í höfuðstöðvum Viðreisnar í gær fóru Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir formaður og Þorsteinn Víglundsson þingmaður yfir gagnrýni flokksins á fjármálastefnu ríkisstjórnarinnar og það sem þau kalla undirliggjandi efnahagslega veikleika hennar. Á fundinum kynntu þau sömuleiðis breytingartillögur Viðreisnar vegna fjármálastefnunnar, en flokkurinn telur ljóst að ríkisstjórnin hafi byggt á of bjartsýnum forsendum frá upphafi.
Fjárfestingar auknar um 60 milljarða
Tillögur Viðreisnar miða að því að fjárfestingar ríkissjóðs verði auknar um alls 60 milljarða króna á næstu þremur árum til að vega upp á móti þeim efnahagssamdrætti sem nú er hafinn. Á fundinum var lagt til að fjárfestingarnar verði fjármagnaðar með sölu á þriðjungshlut í Íslandsbanka auk þess sem fjárfestingum áranna 2023 og 2024 verði flýtt.
Flokkurinn segir fjárfestingar hins opinbera hafa verið langt undir meðaltali allar götur frá hruni og að mikilvægt væri að nýta þann efnahagsslaka sem nú er að myndast. Viðreisn varar eindregið við því að dregið verði úr fjárfestingaráformum eins og ríkisstjórnin boðar.
Lagt var til að þungi fjárfestinganna fari í að hraða vegaframkvæmdum er tengjast Borgarlínu og að ljúka tvöföldun Reykjanesbrautar og Suðurlandsvegar. Þorgerður og Þorsteinn lögðu auk þess til að óvissusvigrúm fjármálastefnunnar verði aukið úr 0,4 prósentum í 1,5 prósent til þess að skapa nauðsynlegt svigrúm, og að henni verði skipt milli ríkis og sveitarfélaga enda óraunhæft að ætla ríkinu svigrúm án þess að byggðum landsins sé veitt sambærilegt andrými.
Jafnframt vöktu þau máls á því að fjölmörg verkefni hafi setið á hakanum í kjölfar efnahagshrunsins og að fjárfestingarstig ríkisins hafi ekki enn náð meðaltali í sögulegu samhengi. Ekki væri útlit fyrir að það gerist á næstunni, þar sem stjórnvöld hyggist enn draga úr eða fresta framkvæmdum. Þar að auki sé hætta á að sveitarfélög neyðist til að gera slíkt hið sama í ljósi þess þrönga stakks sem þeim er sniðinn í fjármálastefnu ríkisstjórnarinnar.
Ríkisstjórnin hunsar aðvörunarorð sérfræðinga
Þorgerður og Þorsteinn sögðu að enn og aftur kysi ríkisstjórnin að hunsa aðvörunarorð fjölmargra sérfræðinga og að óábyrgt væri að sýna ekki meiri varfærni en raun bæri vitni við þessar aðstæður. Vandinn sem ríkistjórnin standi nú frammi fyrir hafi verið bæði fyrirsjáanlegur og fyrirbyggjanlegur.
Nú væri ljóst að sú breytingartillaga við fjármálastefnuna sem lögð hefur verið fram á þingi, byggi einnig á óraunhæfum forsendum um hagþróun næstu ára, líkt og upphafleg fjármálastefna. Ríkisstjórnin hafi vanáætlað fækkun ferðamanna, ekki tekið nægilegt tillit til hægari vaxtar í einkaneyslu og íbúðafjárfestingu og hafi vanmetið nýlegar gengisbreytingar krónunnar.
Þá bentu þau á að slík óvarfærni geti haft í för með sér að efnahagslægðin, sem nú sé komin af stað og mun setja mark sitt á þjóðina næstu árin, verði dýpri en væntingar geri ráð fyrir og dýpri en ríkisstjórnin hafi gefið sér svigrúm til að bregðast við. Afleiðingar þess geti orðið aukið atvinnuleysi, versnandi staða þjóðarbúsins og lægri kaupmáttur heimilanna. Allt skerði þetta lífskjör þjóðarinnar.
Kalla eftir úttekt á útgjaldaaukningu
Þorsteinn og Þorgerður leggja ríka áherslu á að úttekt verði gerð á útgjaldaaukningu ríkisins síðustu árin og bentu á að í fjölmörgum tilvikum hafi engin mælanleg markmið verið sett fram um árangur af aukningunni. Því til stuðnings vísuðu þau til talna Landlæknis um árangur af sérstökum biðlistaátökum, auk tölfræði um afköst heilbrigðiskerfisins, sem bendi ekki til þess að mikill árangur hafi hlotist af mikilli útgjaldaaukningu. Segja þau að það yrði áfellisdómur fyrir ríkisstjórnina og heilbrigðisráðherra sem ábyrgðaraðila málaflokksins.
Að lokum segja þau að leita verði allra leiða í kólnandi hagkerfi til aukinnar skilvirkni, hagræðingar og bættrar nýtingar svo ekki þurfi að koma til skerðingar á grunnþjónustu og öðrum mikilvægum stoðum samfélagsins.
