Varar við mis­vísandi fréttum: „Að­gerðir hér eru í meðal­hófi“

Thor Aspelund, prófessor í líf­töl­fræði við Há­skóla Ís­lands, gagn­rýnir ó­heppi­legan saman­burð frá lækni í Banda­ríkjunum sem birtist í morgun­blaðinu í gær.

Hann tekur í sama streng og sér­náms­læknir Land­spítalans Jón Magnús Jóhannesson sem sagði fréttina misvísandi og ekki í takt við ástandið.

Tíu sinnum fleiri dauðs­föll

„Fjöldi dauðs­falla vegna CO­VID-19 í BNA er hrika­legur,“ skrifar Thor. Spáð sé að 315 þúsund manns verði látin þar í landi fyrsta desember níu mánuðum eftir að far­aldur hófst, en fjöldi látinna nú er um 186 þúsund.

„Á ári, miðað við spá, væru það þá 420,000 til­felli. Til saman­burðar látast um 40,000 á ári vegna bíl­slysa þar og um 40,000 vegna skot­vopna.“ Það sé tíu sinnum minna.

Að­gerðir í meðal­lagi

„Byrði CO­VID-19 er gífur­leg. Hvernig má líka bera saman nokkurra mánaða dánar­tíðni vegna CO­VID-19 saman við ævilíkur á að deyja úr hjarta og æða­sjúk­dómi eins og gert er í greininni?“ spyr Thor.

„Að­gerðir hér eru í meðal­hófi.“ Ó­sann­gjarnt sé að nota það gegn þjóðinni og hvetja til tafar­lausra til­slakanna. „Með skimun hefur tekist að koma í veg fyrir mörg inn­flutt smit á landa­mærum. Frekar mætti að bæta í meðal­hófið í BNA. En það er annað mál.“

Lítið gert úr dánar­tíðni

Thor segir það vera ó­var­legt að leggja fram eina tölu um dánar­hlut­fall þegar á­hætta vegna sjúk­dómsins eykst með aldrinum. Þeim mun verra sé að segja dánar­töluna vera lága.

„[Dánar­talan] hefði ekkert þurft að vera lág. Dánar­hlut­fallið var lágt af því að hér var tekið vel á málun og sér í lagi myndaður skjöldur um eldri borgara.“ Á­standið hefði geta verið mun verra.

„Ef vel er tekið á sótt­vörnum, og þeim eldri hlíft, má halda far­aldrinum niðri og bjarga mörgum manns­lífum. Síðan vitum við ekkert um lang­tíma­á­hrif hjá þeim sem fengu sjúk­dóminn. Sumir eru enn að ná sér.“