Vangaveltur um endalok dísilbílsins

Grein­end­ur í bílaiðnaði og fjár­fest­ar eru byrjaðir að spá því að hneykslis­málið í kring­um bíla­fram­leiðand­ann Volkswagen sem svindlaði á út­blást­urs­próf­um geti valdið enda­lok­um dísil­bíls­ins.

Fréttavefurinn mbl.is fjallar ítarlega um málið í dag, en þar segir að útblást­urs­s­vindl Volkswagen haldiráfram að draga dilk á eft­ir sér en hluta­bréf í fyr­ir­tæk­inu hafa hríðfallið í verði eft­ir að það kom upp og allt bend­ir til þess að dag­ar stjórn­ar­for­manns­ins Mart­ins Win­terkorn í starfi séu tald­ir. Málið gæti þó einnig haft víðtæk­ari af­leiðing­ar fyr­ir fram­leiðslu dísil­bíla sem slíkra.

Breska blaðið The Tel­egraph seg­ir frá því að fjár­fest­inga­fé­lagið Bern­stein haldi því fram að hneykslið þýði lík­lega að dag­ar dísil­bíls­ins séu tald­ir. Markaðshlut­deild dísil­bíla í Evr­ópu eigi eft­ir að hrapa og stöðvast al­ger­lega í Banda­ríkj­un­um. Eft­ir­litsaðilar muni nú herða regl­ur sín­ar og strang­ari próf þýði að það verði of erfitt eða of kostnaðarsamt að reyna að stand­ast þau.

BBC hef­ur einnig eft­ir Mart­in Leach, fyrr­ver­andi yf­ir­manni Ford í Evr­ópu, að ólík­legt sé að upp­ljóstr­un­in um svik Volkswagen í Banda­ríkj­un­um sé vís­bend­ing um víðtæk­ara svindl bíla­fram­leiðenda á út­blást­urs­próf­um. Próf­an­ir evr­ópskr­ar eft­ir­litsaðila séu strang­ari en í Banda­ríkj­un­um og erfiðara svindla á þeim.

Þegar ríki heims byrjuðu að grípa til aðgerða í lofts­lags­mál­um á 10. ára­tug síðustu ald­ar veðjuðu evr­ópsk stjórn­völd á dísil­bíla til þessa að freista þess að draga úr los­un álf­unn­ar á gróður­húsaloft­teg­und­um, meðal ann­ars vegna þrýst­ings frá stóru þýsku bíla­fram­leiðend­un­um sem sögðu dísil ódýra og hraðvirka leið til að draga úr los­un. Um þetta er fjallað í grein á vef The Guar­di­an.

Um 15% minna af kolt­ví­sýr­ingi losn­ar við bruna dísi­lol­íu en hefðbund­ins bens­íns. Ókost­ur­inn er hins veg­ar að út­blást­ur dísil­bíla inni­held­ur fjór­um sinn­um meira nit­urdíoxíð sem teng­ist loft­meng­un og ýms­um heilsu­far­svanda­mál­um. Það var los­un á þeirri loft­teg­und sem Volkswagen faldi með sér­stök­um hug­búnaði í bíl­um sín­um. Í próf­un­um í Banda­ríkj­un­um var los­un nit­urdíoxíðs um 40 sinn­um minni en þegar bíl­arn­ir voru komn­ir út á göt­una. 

Á meðan stjórn­völd í ýms­um Evr­ópu­lönd­um greiddu götu dísil­bíla með ýms­um hvöt­um héldu Banda­ríkja­menn, þar sem bens­ín var hræó­dýrt og bíla­fram­leiðend­ur þróuðu frek­ar raf­magns- og blend­ings­bíla sem um­hverf­i­s­vænni kosti, sig að mestu leyti við bens­ín­bíla. Í sum­um Evr­ópu­lönd­um eins og Bretlandi náðu dísil­bíl­ar um helm­ings markaðshlut­deild árið 2012.

Af­leiðing­in hef­ur verið verri loft­meng­un og hafa marg­ir stjórn­mála­menn síðan lýst því yfir að það hafi verið mis­tök að stuðla að út­breiðslu dísil­bíla. Ný­leg­ar rann­sókn­ir hafa meðal ann­ars sýnt að dísilgufa sé enn verri fyr­ir heilsu fólks en áður hafði verið talið. Hún geti valdið krabba­mein­um, hjarta­áföll­um og hægt á vexti barna.