Útgerðin á Íslandi er verðlaunuð fyrir að fara ekki að lögum, skrifar Kristinn H. Gunnarsson, fyrrveranddi þingmaður í nýjasta pistli sínum á kristinn.is, en þar fjallar hann um nýgengin dóm á Vestfjörðum í máli sjómanns gegn útgerð sinni. Hann segir vinnurétt sjómanna hér á landi líkjast villta vestrinu.
Krafa sjómannsins í téðu máli varðaði 19,1 milljóna króna vangoldin laun á árunum 2007 til 2012 og þótt hún hafi veerið tekin til greina var útgerðin engu að síður sýknuð þar sem sjómaðurinn hafði dregið of lengi að sækja rétt sinn: \"Þessi niðurstaða,\" segir Krisyinn \"er mikið umhugsunarefni, sérstaklega fyrir launamenn. Það getur verið fjárhagslega skaðlegt fyrir launþega að sækja ekki sinn rétt. En það getur líka verið erfitt að gera slíkt í umhverfi þar sem atvinnurekendur hafa öll tök og taka stundum óstinnt upp athugasemdir um kaup og kjör.\"
Hann reifar svo auma stöðu sjómanna gagnvart útgerðarvaldinu í pistli sínum: \"Í þessu máli er ekki farið að lögum. Atvinnurekandanum ber samkvæmt sjómannalögum að gera skriflega ráðningarsamning við skipverja þar sem fram kemur hvert umsamið kaup er. Sérstaklega er þörf á þessu þegar engin kjarasamningur er í gildi eins og átti við um sjómenn á smábátum. Kjarasamningur var ekki gerður fyrr en 2012.
Formaður Verkalýðs- og sjómannafélags Bolungavíkur hefur lýst ástandinu svo að útgerðarmenn hafi tíðkað að prenta út sína skilmála og kalla þá kjarasamning. Þar hefðu verið dregin frá skiptum ýmis gjöld sem ekki átti að gera, svo sem vigtargjald, hafnargjöld , veiðigjöld til ríkisins og hækkun á beitukostnaði. Þá hefðu sjómenn látið yfir sig ganga að taka þátt í kvótaleigu allt fram til 2012 að kjarasamningar voru loks gerðir. Líkti formaðurinn ástandinu við villta vestrið.
Annað umkvörtunarefni kemur fram í málarekstrinum sem leiðir af því að útgerðarmenn komast upp með að gera ekki skriflega ráðningarsamning eins og lögbundið er. Það er að launaseðlarnir veittu ófullnægjandi upplýsingar um forsendur aflahlutar sjómanna. Fram kemur að ekki hafi komið fram hvert aflaverðmætið var sem hlutur var reiknaður af , hver skiptaprósentan væri eða hvaða kostnaður væri dreginn frá söluverði aflans svo vitnað beint í dóminn.
Fram kemur að þótt sækjandi væri aðeins einn sjómaður megi ætla að þessir alvarlegu annmarkar eigi við um fleiri sjómenn á smábátum í þessar verstöð. Þess vegna var þessi málarekstur mikilvægur fyrir fleiri en stefnanda. Mjög háar fjárhæðir voru í húfi þegar litið er til alls tímabilsins og mögulegs fjölda sjómanna. Til viðbótar þessu kemur svo þátttaka sjómanna í kvótaleigu. Hún er ólögleg og nemur líka háum fjárhæðum.
Það er satt að segja dapurleg niðurstaða að útgerðarmenn hagnist á því þegar upp er staðið að hafa vanvirt lagaákvæði. Það verður ekki aðeins refsilaust heldur er útgerðin verðlaunuð fyrir vikið.\"
