Brynhildur Þórarinsdóttir, íslenskufræðingur og dósent við Háskólann á Akureyri, er gestur Lindu Blöndal í frétta- og umræðuþættinum 21 á Hringbraut í kvöld, þar sem hún ræðir um stöðu íslenskunnar.
Brynhildur telur þörf á að hafa áhyggjur af stöðu tungumálsins. „Já, við þurfum að gera það. Af því að, ef við höfum áhyggjur þá erum við líka tilbúin að gera eitthvað, er það ekki? Ef við höfum engar áhyggjur þá erum við svolítið gjörn á að láta hlutina grotna niður. Nú skulum við hafa svolitlar áhyggjur. En það er margt mjög vel gert, það er margt ágætt. Stóra vandamálið er kannski það að krakkar sjá ekki nógu mikinn tilgang í íslenskunáminu, þau tengja ekki alveg nógu mikið við sinn veruleika.“
Brynhildur hélt á dögunum erindi á ráðstefnu á vegum Menntamálaráðuneytisins, um stöðu og framtíð íslenskukennslu í skólum landsins. Erindi hennar bar heitið „Það drap alveg minn yndislestur að vera í skóla“ og ástæðuna fyrir heitinu segir hún vera tiltekinn nemanda: „Þetta er tilvitnun í nemanda. Við vorum þarna úr rannsóknarhópi í íslenskukennslu í grunn- og framhaldsskólum að kynna niðurstöður rannsóknar sem stóð yfir í nokkur ár, frá 2013-2015. Eitt af því sem við gerðum var að við tókum viðtöl við kennara, nemendur og skólastjórnendur um íslensku og viðhorf þeirra til íslensku. Þetta er nemandi í framhaldsskóla sem segir þetta og það kom býsna skýrt fram í máli nemenda að þá langaði svolítið til þess að lesa. Þeir hafa meira gaman að því að lesa en við höldum svona af opinberri umræðu. En einhverra hluta vegna er það þannig að um leið og þeir eru látnir lesa eitthvað fyllast þeir neikvæðni.“
Að mati Brynhildar virðist svo vera sem þessir unglingar tengi orðið „bókmenntir“ ekki við það sem þeim finnst gaman að lesa, heldur það sem þeir eiga að lesa. „Við getum auðvitað ekki alhæft um alla nemendur út frá þessum litla hópi unglinga sem þarna svarar. En ein skýring er sú að við skiptum svolítið niður yndislestri og svo verkefnalestri. Bækurnar sem eru þeirra, barnabækur og unglingabækur eru ekkert mikið sýnilegar í skólanum. Þau upplifa það ekki þannig að vinsælar bækur, segjum Víti í Vestmannaeyjum, að það séu bókmenntir. En þegar þau eiga að fást við bókmenntir þá dettur þeim í hug Halldór Laxness, sem er svo langt fyrir ofan það sem þau ráða við, þarna á mörkum grunn- og framhaldsskóla.“
Hún segir að samkvæmt rannsókninni sem vísað er til hér að ofan langi börnum til að vera góðir málnotendur. „Það kemur skýrt fram að þau langar að vera góðir málnotendur, þegar við spyrjum þau: „Hvað viltu fá út úr náminu?“ Þau langar að vera góð í að koma fram, tala, skrifa, tjá sig og þau langar alveg að lesa. En þau sjá ekki tilganginn með því hvað við látum þau læra í skólanum og tengja það yfir í að verða betri málnotandi. Það er t.d. eitt sem þyrfti að bæta, að þau átti sig meira á gildi þess að læra íslensku og hvað það skiptir miklu máli að geta komið frá sér góðum texta og koma vel fyrir.“
Nánar er rætt við Brynhildi í 21 í kvöld. Þátturinn hefst klukkan 21:00.
