Kjarninn varð sex ára þann 22. ágúst. Þórður Snær Júlíusson skrifar pistil í tilefni afmælisins og fjallar í löngu máli um stöðu íslenskra fjölmiðla og rekstrargrundvöll þeirra. Hann segir að tíminn á Kjarnanum hafi verið gefandi og skemmtilegur en einnig erfiður og lýjandi. Einnig tekur Þórður fyrir umhverfið sem íslenskir fjölmiðlar búa við. Rekstraraðstæður minni miðla á Íslandi eru krefjandi, að mati Þórðar, og í versta falli galnar.
Þá fjallar Þórður um frumvarp Lilju Alfreðsdóttur, mennta- og menningarmálaráðherra sem tekið verður fyrir á þinginu í næsta mánuði en frumvarpið felur í sér að það eigi að taka upp endurgreiðslukerfi á kostnaði við rekstur ritstjórna. Þórður segir:
„Verði það að lögum munu fjölmiðlar geta fengið greitt 25 prósent af ritstjórnarkostnaði upp að 50 milljón króna þaki, auk þess sem tryggingargjald verður í raun fellt niður á blaðamenn undir ákveðnu launahámarki í formi viðbótarendurgreiðslu. Samanlagt er áætlaður kostnaður við þetta 520 milljónir króna á ári og fer að meginuppistöðu til þriggja stórra fjölmiðlahúsa: Árvakurs, Fréttablaðsins og Sýnar.“
Þórður bætir við:
„Þetta kerfi sem lagt er til að verði tekið upp er alveg eins uppbyggt og styrkjakerfi fyrir kvikmyndaiðnaðinn, bókaútgáfu og rannsóknir og þróun hérlendis þar sem milljarðar króna eru endurgreiddir árlega vegna kostnaðar. Kvikmyndaiðnaðurinn hefur fengið milljarða króna á síðustu árum í endurgreiðslur. Þær hafa ratað bæði til innlendra aðila sem standa í sjálfstæðri framleiðslu en líka erlendra aðila, sem ráða síðan íslenska fagmenn í verkefni sín og stuðla þar af leiðandi að aukinni reynslu, þekkingu og sérhæfingu hjá íslensku kvikmyndagerðarfólki. Kvikmyndin Fast & Furious 8 sem tekin var upp hérlendis árið 2016 fékk til að mynda 509 milljónir króna endurgreiddar úr ríkissjóði, eða 98 prósent þeirrar upphæðar sem til stendur að veita til styrktar á íslensku fjölmiðlaumhverfi árlega samkvæmt frumvarpinu.
Heildarafsláttur vegna rannsókna- og þróunarkostnaðar var samtals um 2,75 milljarðar króna árið 2017. Síðan þá hefur þak hans verið hækkað. Búist er við því að bókaforlög fá á bilinu 300 til 400 milljónir króna í endurgreiðslu á ári frá hinu opinbera vegna nýrra laga um 25 prósent endurgreiðslu kostnaðar til þeirra.“
Þórður heldur áfram:
„Mennta- og menningarmálaráðherra gaf það líka nýverið út að í undirbúningi sé að RÚV hverfi af auglýsingamarkaði en að ríkismiðlinum verði bætt upp það tekjutap með greiðslum úr ríkissjóði. Ráðuneyti hennar sé einnig að skoða leiðir til að jafna stöðu íslenskra og erlendra fjölmiðla á auglýsingamarkaði, en íslenskir fjölmiðlar greiða til að mynda virðisaukaskatt af auglýsingasölu sem erlendir aðilar á þeim markaði, sem taka sífellt til sín stærri sneið hans, gera ekki.
Þetta eru líka góð skref og ráðherrann getur náð fram skynsömum breytingum á starfsemi RÚV, þar sem hlutverk fyrirtækisins og tekjumöguleikar eru skilgreindir skýrt, í gegnum nýjan þjónustusamning sem á að taka gildi í byrjun næsta árs, og verið er að semja um nú.
Þá segir Þórður í lok greinar sinnar:
„Samandregið þá munu allar þessar aðgerðir gefa faglegum íslenskum fjölmiðlum tilverugrundvöll. Þeir mun líka setja aukna ábyrgð á þá að standa undir því hlutverki sínu gagnvart almenningi.“
Þetta er aðeins brot úr greininni. Hér má lesa hana í heild sinni.
