Þiggja ölmusu frekar en laun

Það tekur því ekki fyrir öryrkja að vinna lítinn hluta úr degi, að sögn Ellenar Calmon formanns Öryrkjabandalags Íslands, en ástæðan er einfaldlega sú að hver króna í laun er tekin af þeim í bótum. Hún segir örorkulífeyriskerfið því í reynd vera vinnuletjandi fyrir þann stóra hóp öryrkja sem vill komast út á vinnumarkaðinn eins og kraftar hans leyfa en hefur ekki efni á því. Það er af þessum sökum sem margir atvinnurekendur, sem hafa öryrkja lítinn hluta úr degi í vinnu hjá sér, greiða öryrkjunum í auknum mæli með gjafakortum eða vörum fyrir störf sín. Ellen kveðst þekkja fjölda dæma í þessa veru; gjafakort í Bónus séu algeng, en einnig fartölvur og önnur raftæki. "Báðum aðilum líður jafn illa með þetta," segir Ellen; "öryrkjanum finnst hann vera að þiggja ölmusu og atvinnurekandanum þykir sem hann sé að lítillækka starfskraft sinn. En þetta er nú samt eina leiðin í stöðunni."
Um 15 þúsund Íslendingar þiggja örorkulífeyri sem er álíka hlutfall af þjóðinni og þekkist á hinum Norðurlöndunum. Flestir öryrkjar eru að fá um 160 þúsund krónur til ráðstöfunar á mánuði sem er liðlega 130 þúsund krónum undir neysluviðmiðum velferðarráðuneytisins.