Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður Pírata, er gestur Lindu Blöndal í frétta- og umræðuþættinum 21 á Hringbraut í kvöld. Þar ræðir hann um fyrirhugaða innleiðingu þriðja orkupakkans og það ófremdarástand sem nú ríkir á Alþingi vegna málþófs þingmanna Miðflokksins.
Málþófið stafar af andstöðu Miðflokksmanna við innleiðingu þriðja orkupakkans. Fyrirspurnir og andsvör frá þingmönnunum eru nú orðin 2675 talsins og hefur málþófið staðið yfir í alls 85 klukkustundir.
Helgi segist ekki muna eftir slíkri stöðu áður. „Á þarsíðasta tímabili vorum við líka í minnihluta, Píratar. Það er ekkert leyndarmál að þá stundum tafði maður mál ef manni þótti þau ofboðslega mikilvæg, eins og í rammaáætlun og ESB málum og þvíumlíku, en það voru samt ákveðin mörk, það fór ekki einn flokkur og hélt þinginu í gíslingu. Það var lágmark að málið væri nógu augljóslega hræðilegt til þess að minnsta kosti tveir flokkar gætu tekið sig saman um það.“
„En þá verður umræðan sömuleiðis allt öðruvísi, vegna þess að Samfylkingin og Vinstri græn og Píratar og Björt framtíð gátu allavega spurt pólitískt áhugaverðra spurninga, en Miðflokksmenn eru í andsvörum við sjálfa sig að taka undir með hvorum öðrum. Þannig að það er rosa lítið nýtt, rosa lítið sem kemur út úr þessu. Það er alveg hægt að stunda málþóf þannig að maður geri það áhugavert, komi inn nýjum upplýsingum eða eitthvað þvíumlíkt. Það er alveg hægt að gera þetta áhugavert og gagnlegt að einhverju leyti allavega, en ég sé það ekki í þessu,“ bætir hann við.
Ekkert um valdaframsal í stjórnarskrá
Helgi segir að álitamálin er lúta að þriðja orkupakkanum, sem Miðflokksmenn halda á lofti, ættu að vera löngu útrædd. Aðspurður um hver þessi álitamál séu segir Helgi: „Það er til dæmis það hvort það sé einhver vafi um það hvort að þetta mál standist stjórnarskrá eða ekki. Það er enginn vafi um það, þetta stenst stjórnarskránna. Í því felst spurningin: „Er þetta of mikið valdaframsal?“ Það er enginn vafi um það, nei þetta er ekki of mikið valdaframsal.“
Hann segir að ekki sé um að ræða valdaframsal umfram það sem þegar hefur verið samþykkt í fyrsta og öðrum orkupakka, og raunar í EES málum almennt. Ísland sé þátttakandi í alþjóðasamstarfi, enda hluti af NATO, EES og SÞ. „Við framseljum alveg vald og það er alveg eðlilegt. Spurningin er alltaf hvort að það sé innan þeirra marka sem lagaspekúlantar hafa í gegnum tíðina viljað meina að sé þörf á.“
Helgi nefnir erfiðleikana sem eru fólgnir í því að hvergi sé minnst á valdaframsal í stjórnarskrá.
„Þá komum við út í svolítið áhugavert efni, sem er framsal valds. Stjórnarskráin okkar, hún er þögul um efnið. Hún segir ekkert um framsal valds. Þannig að fyrir vikið er það eina sem við höfum til leiðsagnar svona fræðileg nálgun, svona einhverra fræðimanna úti í bæ. Með fullri virðingu fyrir þeim og þeirra starfi, þá eru þeir ekki löggjafarsamkundan og þeir eru ekki dómstólar, þeir eru „bara fræðimenn úti í bæ.“ Það er gott og blessað og mjög nauðsynlegt að hafa þá og hlýða á það sem þeir hafa að segja, en það er hins vegar enginn almennilegur ferill til þess að ákvarða hvort að vald sé framseljanlegt eða ekki. Það á auðvitað að vera í stjórnarskrá og útkljáanlegt af dómstólunum. Vegna þess að það er þetta tómarúm í íslensku stjórnarskránni þá verður þetta alltaf pínulítið óljós spurning og alltaf svolítið háð fræðilegu mati sem er aldrei alveg konkret.“
Hann segir að þörf sé á því að Ísland hafi ákvæði um valdaframsal í stjórnarskrá sinni. „Þetta með valdaframsalið, það sem skiptir svo miklu máli þar er að við þurfum að hafa ákvæði í stjórnarskrá um valdaframsal. Það sem er svolítið erfitt við þá umræðu er að fólk er mjög fljótt að gera ráð fyrir því að þegar maður stingi upp á valdaframsalsákvæði í stjórnarskrá, þá sé maður sjálfkrafa að stinga upp á því að það verði miklu auðveldara að framselja vald, þegar það er einmitt alls ekki punkturinn. Punkturinn er að það sé einhver skýr lína einhvers staðar,“ segir Helgi og telur að þörf sé á skilgreiningu: „Til dæmis eins og í frumvarpi stjórnlagaráðs og afleiddum skjölum, eins og frumvarpi um nýja stjórnarskrá.“
Vill fresta málinu fram á haust
Þrátt fyrir að leiðast málþófið finnst Helga rökrétt að fresta afgreiðslu þriðja orkupakkans fram á næsta haust:
„Ég er á þeirri skoðun að við eigum að bíða með þetta fram á haust,“ segir Helgi. „En ekki vegna þess að ég þurfi sjálfur meiri tíma, ég hef getað nýtt þennan tíma ágætlega til að kynna mér þetta þokkalega vel, en það er líka almenningur í þessu landi og það skiptir máli, jafnvel þótt að hann sé ekki að taka beinlínis ákvörðun um þetta, þá finnst mér það bara í grundvallaratriðum skipta máli til þess að reyna að hefja upp smá virðingu fyrir Alþingi og því að lýðræði yfir höfuð virki hérna almennilega, að það sé bara sýnd virðing fyrir því að fólk úti í bæ er ekkert með allar þessar upplýsingar fyrir framan sig, er ekkert endilega í aðstöðu til þess að gera greinarmun á því sem er sagt.“
Nánar er rætt við Helga í 21 í kvöld. Þátturinn hefst klukkan 21:00.
