„elsku logi, þessi pistill þinn er karlpungaskoðun.“

„Stund­um fær maður hug­mynd­ir sem virka rosa­lega góðar við fyrstu sýn. Svo hugs­ar maður aðeins og eft­ir smá stund kemst maður að því að þetta væri senni­lega eitt­hvað sem væri ágætt að hugsa aðeins bet­ur. Reyna að átta sig á hvað gæti gerst og hvað gæti mögu­lega farið úr­skeiðis. Ein­fald­ar lausn­ir eru nefni­lega þegar á reyn­ir ekki alltaf svo ein­fald­ar. Þetta hefði al­veg verið pæl­ing þegar stjórn­end­ur Íslands­banka fengu þá hug­mynd að hætta að aug­lýsa hjá fjöl­miðlum sem eru ekki með kynja­hlut­föll viðmæl­enda og fjöl­miðlamanna í lagi.“

Þannig hefst pistill eftir Loga Bergmann í Morgunblaðinu þar sem hann fjallar um umdeilda ákvörðun Íslandsbanka. Hefur þetta skapað mikla umræðu í samfélaginu. Logi birti grein sem Sóley gagnrýndi. Hún svaraði síðan Loga á Twitter og birti einnig grein á Vísi sem hefur vakið mikla athygli. Þá segir Logi á öðrum stað:

„Í raun er skrýtið að það skuli enn vera svo að á vin­sæl­ustu út­varps­stöð lands­ins sé eng­in kona við stjórn­völ­inn á venju­leg­um degi. Það er því kannski ekki skrýtið að fólk verði þreytt á að bíða eft­ir að eitt­hvað breyt­ist og það er ein­mitt ein af skýr­ing­un­um sem gefn­ar voru á þessu út­spili Íslands­banka. Að þrátt fyr­ir mark­mið og lög­gjöf og stefn­ur og hvað þetta nú allt heit­ir hafi of lítið breyst á allt of löng­um tíma. En þá kom­um við að því sem er óþægi­legt við þetta.“

Logi segir að al­mennt eiga fyr­ir­tæki að ráða því hvort þau aug­lýsa eða aug­lýsa ekki í ein­hverj­um miðlum, af hvaða ástæðu sem er. Hann bætir við:

„En þarna ákveður rík­is­banki (við meg­um ekki gleyma því að Íslands­banki er í eigu rík­is­ins) að reyna að hafa áhrif með því að beina viðskipt­um sín­um frá fyr­ir­tækj­um sem eru hon­um ekki þókn­an­leg. Sem er – og það er eng­in leið til að skilja það öðru­vísi – gert til að hafa áhrif á hvernig þess­ir fjöl­miðlar haga sér, en með lág­mark­sóþæg­ind­um fyr­ir bank­ann samt.“

Þá segir Logi að um sé að ræða aðferð til að hafa áhrif á fjölmiðla.

„Mig lang­ar ekki að vera með ein­hverja karlp­unga­skoðun, en ég er mjög hugsi yfir þessu. Hvað ef þetta er ekki nóg? Bank­inn ákveður líka að aug­lýsa ekki hjá fjöl­miðlum sem eru ekki með jafn­launa­vott­un eða eru ekki nógu um­hverf­i­s­væn­ir. Eða ger­ast bara sek­ir um eitt­hvað sem lýs­ir því hvað fjöl­miðlamenn geta verið ófull­komn­ir. Það er svo­lítið ónota­leg til­hugs­un,“ segir Logi og bætir við:

„En ef þetta er eina skrefið sem bank­inn ætl­ar að taka get­ur hann alltaf huggað sig við að það er jú til fjöl­miðill sem er að mestu rek­inn í jöfn­um hlut­föll­um. Eig­end­urn­ir og aðaldag­skrár­gerðarfólk stöðvar­inn­ar eru nefni­lega hjón og reka Útvarp Sögu.“

Sóley Tómasdóttur fyrrverandi borgarfulltrúi svarar Loga á Twitter en Eiríkur Jónsson vakti athygli á því á síðu sinni. Þar sagði Sóley um skrif Loga:

„Elsku Logi Bergmann minn. Ríkið, eins og aðrir auglýsendur, hefur allskonar ástæður fyrir vali á auglýsingaplássi. Ímynd og ritstjórnarstefnu og jafnréttismál þar á meðal. Sorry to break it to you, en þessi pistill þinn er karlpungaskoðun.“

 og síðan birti Sóley grein á Vísi. Sóley segir:

„Þingmenn og ráðherrar sem almennt trúa á frelsi markaðarins voru skyndilega harmi slegnir yfir að banki ætlaði að fara að beita áhrifum sínum, ritstjóri Bændablaðsins talaði um viðskiptaþvinganir, blaðamenn ærðust yfir aðför að frjálsri fjölmiðlun og fréttastofur ljósvakamiðlanna endurvörpuðu þessum áhyggjum til almennings sem sparaði ekki stóru orðin í athugasemdakerfum og á samfélagsmiðlum. Þó mörgum þyki þessar áherslur og aðgerðir Íslandsbanka eðlilegar og tímabærar (og m.a.s. helst til borgaralegar) hefur gagnrýnin verið harkaleg. Fjármálaráðherra fullyrðir að þótt það sé gott og blessað að jafnréttismál séu ofarlega á baugi séu takmörk fyrir því hversu langt menn geti seilst. Athugasemdakerfin ganga enn lengra með ásökunum um fasisma, öfgar og ofbeldi.“

Þá bætti Sóley við að það væri staðreynd að á meðan framlagi karla til jafnréttisumræðunnar væri jafnaði tekið fagnandi mættu konur sem ögra hefðbundnum kynhlutverkum miklum mótbyr. Konur sem kæmust  stöðu til að breyta og leggja sig fram um að nýta þá stöðu væru ekki mærðar með sama hætti „og fjármálaráðherra sem baka köku eða utanríkisráðherrar sem tala um #heforshe í erlendum hátíðarræðum (og helvítis tíkur á börum). Þvert á móti mæta þær sérstöku og enn harðara mótlæti en almennt gengur og gerist.“

Sóley segir að undanfarnar vikur hafi konur verið úthrópaðar fyrir að krefjast jafnréttis, virðingar og sjálfsagðra mannréttinda. Hún segir:

„Hlutdræg fjölmiðlaumfjöllun, drifin áfram af smellubrellum, kraumandi reiði virkra í athugasemdum og megn fyrirlitning gagnvart konum spinnur saman orðræðu sem getur auðveldlega bugað sterkasta fólk. Orðræðan um Freyju Haraldsdóttur sem brýtur blað um þessar mundir í baráttu fyrir fatlaðar mæður, um Alexöndru Briem sem hefur vakið margt fólk til umhugsunar um kynleiðréttingar með opinskárri umfjöllun sinni um eigið ferli, um Hildi Lilliendahl ef hún tjáir sig almennt og nú síðast um Eddu Hermannsdóttur eru allar af sama meiði. Hatrömm og niðrandi orðræða um konur sem standa í stafni mannréttindabaráttu. Orðræða sem er að stórum hluta spunnin upp af valdastofnunum, af þingmönnum, ráðherrum og fjölmiðlum sem næra ótta og íhaldssemi almennings og ver feðraveldið með ráðum og dáð.“

Þá segir Sóly einnig:

„Á milli þess sem ráðherrar, þingmenn, ritstjórar, blaðamenn og virkir í athugasemdum fárast yfir konunum sem ögra er þetta sama fólk afar stolt af stöðu Íslands sem jafnréttisfyrirmyndar á alþjóðavettvangi. En það eins og það vanti oggulítinn part í samhengi sögunnar. Árangurinn er nefnilega til kominn vegna hugrekkis og þrautseigju kvenna á borð við þær ofangreindu sem hafa lagt blóð, svita og tár í hvert einasta hænuskref sem stigið hefur verið í átt að jafnrétti. Hvert eitt og einasta hænuskref hefur mætt mótbyr, valdið hugarangri þingmanna, ráðherra og ritstjóra og fjaðrafoki í almennri umræðu.“

Hér má lesa pistil Sóleyjar í heild sinni.