Skilaðu krónunni

Helga Vala Helgadóttir skrifar í Morgunblaðið:

Það þarf náttúrlega einhverja geðveiki til þess að sjá ekki hvað þetta er frábært land sem við búum á,“ sagði Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra í lok síðasta árs.

Geðveiki er sjúkdómur og þeir sem haldnir eru þeim sjúkdómi eru sumir hverjir á örorkulífeyri. Það er einmitt sá hópur sem hvað síst sér hvað þetta er frábært land, en það hefur ekki neitt með andleg veikindi þeirra að gera heldur þá ömurlegu stöðu sem stjórnvöld hafa með pólitískri ákvörðun sinni sett þennan hóp í. Það er svo merkilega mikill tvískinnungur í umræðu frjálshyggjufólks um tekjur, tekjuskatt og svo lífeyri. Á sama tíma og frjálshyggjufólk talar gegn hækkun tekjuskatts með þeim rökum að það letji fólk til aukinnar atvinnuþátttöku virðast þau ekki sjá þá stöðu sem þau setja öryrkja í með pólitískri ákvörðun sinni. Króna á móti krónu skerðingin er skýrt dæmi um það hvernig öryrkjar eru lattir til atvinnuþátttöku. Hver einasta króna í tekjur hjá þessum hópi skerðir sérstaka framfærsluuppbót um sömu fjárhæð. Hvergi nokkurs staðar í kerfinu okkar dettur okkur í hug að refsa fólki með viðlíka hætti fyrir það að reyna að koma sér upp úr fátæktargildrunni. Það er alveg merkilegt að sjá ekki hvað þetta veldur miklum skaða. Hvatning til aukinnar atvinnuþátttöku öryrkja er afar mikilvæg, félagslega sem og fjárhagslega, en því miður eru skerðingarreglur almannatryggingalaga og laga um félagslega aðstoð þannig að þær draga algerlega úr hvata öryrkja til atvinnuþátttöku. Atvinnuþátttakan, sem hvort tveggja getur aukið lífsgæði einstaklinga umtalsvert með auknu sjálfstæði, virkni og samfélagsþátttöku sem og með auknu ráðstöfunarfé verður þannig að afar neikvæðum skilaboðum um að betur sé heima setið vegna neikvæðrar útkomu í heimilisbókhaldinu. Að sækja hlutastarf getur einnig leitt til aukinna útgjalda vegna ferða til og frá vinnu. Slík útgjöld koma þá einnig til frádráttar á ráðstöfunarfé svo á endanum er sá sem þarf að þola þessa krónu á móti krónu skerðingu verr settur en áður en hann eða hún tók ákvörðun um að sækja hlutastarf. Fyrir þann hóp öryrkja sem á möguleika á að taka þátt á vinnumarkaði er núverandi kerfi þannig ótrúlega ósanngjarnt og hefur í stað þess að vera hvetjandi verið nánast mannfjandsamlegt. Það er augljóst öllum að með því að auka tækifæri sem flestra á vinnumarkaði mun það skila sér margfalt tilbaka. Aukin virkni einstaklinga getur ekki bara haft góð áhrif á andlega líðan þess sem tekur þátt heldur einnig líkamlega. Þannig hefur það áhrif á allt kerfið sem þarf að annast viðkomandi, því með betri heilsu þarf síð- ur að leita til heilbrigðiskerfisins. Allir græða. Ég skora á ríkisstjórnarflokkana að standa við kosningaloforð sín og breyta þessu án tafar.

[email protected]

Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar.