Það þóttu nokkur tíðindi þegar Einar brúni Benediktsson kom til sögunnar á áttunda áratug síðustu aldar. Þetta var svo mikil fúlga, maður lifandi. Og gott ef fólk var ekki margt hvert æði stolt yfir því að á Íslandi væri til svona mikill peningur í einum og sama seðlinum.
Svo var altént um stund.
Ég starfaði um þetta leyti á sanddæluprammanum Soffíu í botni Eyjafjarðar við að lengja Akureyrarflugvöll og fannst ég eiga sand af seðlum, enda var vinnutíminn tólf tímar sex daga vikunnar.
Við fengum útborgað hálfsmánaðarlega - og ég man hvað launaumslagið var þykkt strax um vorið. Þar var böns af brúnum Einari. Og svo um haustið var ekki lengur hægt að loka umslaginu. Skáldinu hafði fjölgað svo mjög. Ég gat varla talið lengur.
Þarna kynntist ég verðbólgu af eigin raun, en fram að því hafði hún holdgervst í munni móður minnar sem eilíflega staglaðist á því að Hannes græni Hafstein dyggði ekki lengur fyrir daglegum matarinnkaupum.
Það var óðaverðbólga.
Stjórnleysi í peningamálum.
Á þessum tíma vissi enginn hvað hlutirnir kostuðu. Bara það eitt að þeir hækkuðu í verði. Ef ekki í dag, þá á morgun.
Og skáldin komu og fóru, minnkuðu og veiktust. Jafnvel heilu sjálfstæðishetjurnar voru lagðar af, enda einskis virði lengur.
Svo mikið gekk á að það þurfti að afnema núllin í þessum gjaldmiðli þjóðarinnar, ekki eitt núll, heldur tvö núll.
Þvílíkir tímar.
Svo flutti ég suður eins og gengur og byrjaði að kaupa mér pínulitla kjallaraholu. Hún kostaði fimm milljónir. Ég seldi hana tveimur árum seinna á sjö - og keypti aðra aðeins stærri á átta, seldi hana nokkrum árum seinna og keypti mér parhús á 11,5 milljónir. Tæpum áratug síðar seldi ég það á rífar 40 milljónir og keypti mér forláta einbýlishús við sjóinn á 50 milljónir sem ég seldi svo áratug seinna á 70 milljónir.
Allan þennan tíma fannst mér ég rétt skrimta, gat að vísu stundum leyft mér að fara út að borða og stöku sinnum farið með fjölskylduna til útlanda, en helst ekkert umfram það. Alltaf með móral yfir því að geta ekki safnað í sjóði fyrir ómegðina.
Börnin mín eru byrjuð að fara að heiman, hvert á fætur öðru, sem er lífsins gangur. Þau eru um þetta leyti Íslandssögunnar að búa sig undir glímu við 10% verðbólgu og kannski 12% vexti. Ef þau eiga einhvern tíma möguleika á því að kaupa sér íbúð, sem er ósennilegt, munu þau eignast meira af skuldunum en íbúðinni sjálfri. Svo að segja allt sitt líf.
Í mínum huga er eins og þau hafi öll munstrað sig um borð í sanddæluprammann Soffíu.
Og ekkert hafi breyst.
