Pálmatré eftir karin sander sigurtillagan í vogabyggð

Pálmatré, tillaga þýska listamannsins Karin Sander, bar sigur úr býtum í samkeppni um útilistaverk í Vogabyggð. Hjálmar Sveinsson, borgarfulltrúi Samfylkingarinnar, kynnti niðurstöður dómnefndar í Listasafni Reykjavíkur á Kjarvalsstöðum í gær. Frá þessu er greint í fréttatilkynningu frá Listasafni Reykjavíkur.

Verkið Pálmatré gerir ráð fyrir að tveimur pálmatrjám sé komið fyrir í stórum turnlaga gróðurhúsum og að frá þeim stafi ljós og hlýja.

Um er að ræða eina viðamestu samkeppni um útilistaverk sem efnt hefur verið til í Reykjavík.

Dagur B. Eggertsson borgarstjóri flutti ávarp við upphaf athafnar áður en Hjálmar, formaður dómnefndar, kynnti niðurstöður hennar. Auk þess að tilkynna Pálmatré sem sigurvegara lagði dómnefnd til kaup á verki eftir danska listhópinn A Kassen.

Kallað var eftir tillögum að verkum sem myndu styrkja þau markmið að myndlist verði veigamikill og afgerandi hluti umhverfis og mannlífs í Vogabyggð og skapa þannig örvandi umhverfi fyrir alla aldurs- og þjóðfélagshópa. Mótuð var sú metnaðarfulla hugmynd að myndlist yrði hluti af innviðum hverfisins og því er fjármögnum listaverka þar samstarf lóðaeigenda og Reykjavíkurborgar.

Í dómnefnd sátu Hjálmar Sveinsson, Signý Pálsdóttir, fyrrverandi skrifstofustjóri menningarmála hjá Reykjavíkurborg, Ólöf Nordal, myndlistarmaður og prófessor við Listaháskóla Íslands, auk myndlistarmannanna Baldurs Geirs Bragasonar og Ragnhildar Stefánsdóttur.

Umsögn dómnefndar er sem hér segir:

„Tillagan er óvænt, skemmtileg og djörf. Pálmatrjám er komið fyrir í tveimur sívölum, turnlaga gróðurhúsum sem sett eru niður við jaðar miðlægs torgs við bakka Ketilbjarnarsíkis. Frá þeim stafar hlýja og ljós.

Pálmatré bera með sér andblæ suðrænna landa, eins og höfundur tillögunnar bendir á. Þau eru tákn heitra og framandi staða og menningar og fela um leið í sér minni um útópíu þar sem paradísarástand ríkir. Hér skjóta þau rótum í köldu og hrjóstrugu landi – rétt eins og fólk frá framandi slóðum sem hefur sest hér að.

Gróðurhúsin gefa torginu og öllu umhverfinu ævintýralegan blæ, að nóttu sem degi, og verða áberandi kennileiti sem á eftir að vekja athygli. Í þeim má líka lesa tíma því íbúarnir geta fylgst með trjánum vaxa frá því að vera lítil og þar til þau verða stór og bera ávexti. Það mætti jafnvel líta á gróðurhúsin sem stór tilraunaglös.

Verkið skapar örvandi umhverfi fyrir alla aldurs- og þjóðfélagshópa. Það virkjar rýmið án þess að taka yfir torgið og gefur því mannlífinu pláss fyrir ýmis konar leik og störf. Þarna verður vafalaust til skemmtilegt mannlífstorg sem tengist hjóla- og göngustígum í þessu nýja borgarhverfi og göngubrú sem liggur yfir síkið að tanga í Elliðaárósum sem kallast nú Fleyvangur. Á tanganum verða meðal annars grunn- og leikskóli og hverfisgarður. Sjá má fyrir sér að gönguleið skólabarnanna framhjá pálmatrjánum yfir á tangann og heim aftur verði gefandi og skemmtileg.

Hugmyndin að tillögunni er einföld en djörf og frumleg og útfærslan sterk og sannfærandi. Í stað þess að líkja eftir nálægri náttúru kallast verkið á við náttúruna úr annarri átt. Tillagan gerir ráð fyrir að hægt verði að skipta pálmatrjánum út fyrir önnur tré, til að mynda japönsk kirsuberjatré, eftir 10 til 15 ár óski íbúarnir þess. Það er kostur að íbúarnir öðlist þannig beina hlutdeild í þróun verksins.“