Stundum glittir í perlur í miðju vetrarmyrkrinu. Um miðja nótt í stormi datt ég inn í frásögn í útvarpi af löngu gleymdri bók Magnúsar Á. Árnasonar, listmálara og lífskúnstners, þar sem sagði af fornum snillingum skálda og lífslistar. Í miðri frásögninni kom fram að hann hafði ekki aðeins verið skotinn niður af þýskum kafbát í fyrra stríði, heldur hafði einn kafbátsmanna síðar fundið sér endanlegan samastað á Íslandi, og eignast hér fjölskyldu. Í frásögninni kom fram að Illugi Jökulsson af Fremra-Hálsætt hefði nýlega gefið út bók um kafbátsmanninn, Julius Schopka, sem tók m.a. þátt í hinum fræga atburði, þegar skipið Flóra var skotið niður úti fyrir Austfjörðum.
Daginn eftir rölti ég í bókabúðina og varð mér úti um bók Illuga. Hvílík dásemdarsaga! Fyrir utan þjóðkunnan frásagnarþrótt Illuga er saga Juliusar Schopka söguleg perla sem heldur manni hugföngnum frá upphafi til enda. Inn í geríslenska sögu fléttast lykilpersónur úr Þýskalandi Hitlers með ótrúlegum hætti. Hverjum hefði dottið i hug að einn öflugasti flotaforingi Hitlers, aðmíráll Canaris, hafi byrjað feril sinn á heimsókn til Íslands til að spila fótbolta á móti KR?
Í dramatískri frásögn er þó sagan af íslensku hrossunum tveimur sem börðust fyrir lifi sínu og reyndu að synda til lands hreinasta epík. Illugi nýtir yfirburðaþekkingu, sagnfræðihæfileika og ritleikni til að draga upp ógleymanlegar myndir af löngu gleymdum atburði úr Íslandssögunni sem er einstök lesning.
Það á sosum ekki að bera of mikið lof á Fremra-Hálsættina. Reynslan sýnir að það stígur henni til höfuðs. En fjandi er hann Illugi góður sögumaður!
