Óli Björn Kárason, sem er Sauðkræklingur, eins og reyndar undirritaður, og af sómafólki kominn, skrifar ágæta og málefnalega grein, eins og við var að búast, hinn 14.2. 2018 með fyrirsögnina „EES samningur á krossgötum“.
Óli Björn er, eins og kunnugt er, formaður efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis fyrir sjálfstæðismenn.
Hann veltir fyrir sér stöðu EES samningsins, sem er aldarfjórðungs gamall, og þýddi í raun, að Ísland gekk allt að 80% í ESB. Við bættist svo aðild að Schengen-samkomulaginu, sem í huga undirritaðs jók þátttöku Íslands í ESB um allmörg frekari prósent.
Óli Björn slær því réttilega föstu, að „EES-samningurinn hafi reynst okkur mikilvægur“, enda eru 80- 90% af utanlandsviðskiptum okkar við Evrópu, en þökk sé EES- og EFTA-samningnum, þá höfum við frjálsan og tollalausan aðgang að 31 evrópskum markaði – ESB plús Noregur, Sviss og Liechtenstein – með framleiðsluvörur okkar, á sama hátt og við getum keypt afurðir þessara landa tollfrjálst og hindrunarlaust.
Ef langtímasamningar eru gerðir þarf auðvitað að vaka yfir þeim, því forsendur og skilyrði breytast stöð- ugt; nánast daglega. Það er því vanræksla yfirvalda hér, að EESsamningurinn hafi ekki verið skoð- aður og um hann endursamið, eftir þörfum, til að bestu viðskiptakjör væru jafnan tryggð.
Það er því rétt, sem Óli Björn segir, að kostir EES-samningsins hafi að nokkru rýrnað „vegna eigin sinnuleysis“.
Óli Björn vitnar í Bjarna Benediktsson, sem reyndar er ekki skýrasti maður landsins um málefni EES og ESB, þó að klár sé í ýmsu öðru, eins og dæmin sýna, en sá síðarnefndi fárast mikið yfir „boð- valdi, úrslitavaldi og sektarákvörð- unum“ ESB, og hefur Óli Björn þetta eftir; svona sem vinarbragð.
Í framhaldinu má vekja þá spurningu, ef þetta er nú allt svona óbærilegt, af hverju var þá a) um það samið í upphafi og b) af hverju var þá ekki reynt að endursemja um þetta í millitíðinni?
Sannleikurinn er líka sá, að það regluverk, sem frá ESB kemur, og EFTA- og ESB-þjóðir taka að jafnaði upp, gengur aðallega út á neytendavernd, dýra- og umhverfisvernd, heilsuvernd, öryggi hvers konar heima fyrir, á ferðalögum og á vinnustað, réttindi þjóðríkja og almennings gagnvart alþjóðlegum stórfyrirtækjum, svo sem flugfélögum, símafélögum og öðrum slíkum, eftirlit með því, að risafyrirtækin borgi sína skatta og skyldur til samfélagsins o.s.frv.
Öllum ætti að vera ljóst, að regluverk ESB sé af hinu góða fyrir almenning á Íslandi og annars staðar, þar sem það gildir.
Bjarni Bendiktsson mætti gjarnan birta lista um það „boðvald og úrslitavald“ ESB, sem hann telur Íslendingum í óhag og nánast óbærilegt. Ef hann finnur eitthvað slíkt má hann líka gjarnan spyrja sjálfan sig og fyrrverandi vin sinn, Sigmund Davíð, af hverju ríkisstjórn þeirra á árunum 2013 til 2016 samdi ekki um endurbætur eða leið- réttingar. Óli Björn kvartar yfir smæð EFTA, og veltir upp spurningunni um það hvort EFTA yrði ekki miklu sterkari og fengi betri samninga við ESB, ef af Brexit verð- ur – sem alls ekki liggur fyrir. Þetta er góð hugleiðing, en fyrir mér aldeilis óraunsæ, því að, af hverju ætti ESB að veita Bretum, með eða án fjögurra smáþjóða EFTA, betri samning en Bretar hafa sem fullgildur ESBmeðlimur og aðrir ESB-meðlimir hafa?
Ef Bretar fengju betri samning við ESB en aðildarþjóðirnar sjálfar, hvað yrði þá um ESB? Þetta er auðvitað út í hött!
Bestu samningarnir við ESB verða að sjálfsögðu aðeins tryggðir með fullri aðild að ESB, og engan veginn með öðrum hætti. Með fullri aðild myndum við tryggja okkur bestu mögulegu viðskiptakjör og önnur kjör og réttindi, og ekki nóg með það, heldur myndum við fá þingmenn inn á Evrópuþingið, einn kommissar, eins og allar hinar ESB-þjóðirnar, og gætum loksins látið að okkur kveða, komið okkar málum á framfæri á réttan hátt og á réttum stöðum og haft áhrif!
Hér skal á það sérstaklega minnt, að engin meiriháttar ákvörð- un er tekin innan ESB nema allar aðildarþjóðirnar – nú 28 – samþykki. Hver þjóð hefur því neitunarvald, og er jafn mikið lýðræði, í samstarfi sjálfstæðra þjóða, óþekkt í sögunni.
Það má líka minnast á það hér, að ESB hefur síðustu ár og misseri gert stórfellda nýja fríverslunarsamninga; við Suður-Kóreu, Japan og Kanada, þjóðir sem hafa um 210 milljónir efnaðra neytenda, og nær fríverslunarsvæði ESB þannig til 700 milljóna manna.
Að þessum risamarkaði – þeim langstærsta í heimi – hefðum við fullan aðgang, með sölu og kaupum og öllum þeim forréttindum og bestu kjörum, sem ESB býður.
Breytir þá litlu hvort af Brexit verður eða ekki, með 65 milljónum þegna, sem hvort sem er verða að leita inn á ESB-meginlandsmarkaðinn því þeir hafa engan annað markað við húsdyrnar. Bretland verður því alltaf með, viljugt eða óviljugt, en óviljugt með niðurfærðum og lakari kjörum.
Ágæti Óli Björn, í stað þess að stofna sjálfstæða fastanefnd um EES á Alþingi, heldurðu ekki að það væri einfaldara og margfalt vænlegra til árangurs, fyrir land okkar og þjóð, að ríkisstjórnin gengi í það að semja um ESB-aðild að nýju, svo ekki sé nú talað um upptöku evru, til að tryggja landsmönnum loksins – loksins stöðugleika, öryggi og vissu um stöðu sína og framtíð? Eftir Ole Anton Bieltvedt Ole Anton Bieltvedt » Óli Björn vitnar í Bjarna Benediktsson, sem reyndar er ekki skýrasti maður landsins um málefni EES og ESB, þó að klár sé í ýmsu öðru eins og dæmin sýna. Höfundur er alþjóðlegur kaupsýslumaður og stjórnmálarýnir.
