Breki Karlsson, nýkjörinn formaður Neytendasamtakanna mætir til Margrét Marteinsdóttur í þáttinn 21 í mánudagskvöldið 29.október.
„Innri uppbygging og efling faglegs starfs með áherslu á faglegar rannsóknir verður mitt fyrsta verk. Einnig samstarf við aðrar neytendasamtök hér og erlendis, við getum lært mikið af öðrum og samlegðaráhrif með öðrum samtökum heima er mikið. Og miðlun á öllum stöðum um það góða starfi sem hefur verið innan samtakanna. Það koma níu þúsund mál á borð samtakanna á hverju ári sem er hreint ótrúlegt og við verðum að miðla því áfram og efla fræðslu í neytendarétti í samstarfi við fjölmiðla og fleiri“, segir Breki.
Hann segir að fjármálalæsi vegi mest.
Stærsta neytendamálið er fjármálalæsi sem ég hef unnið að í áratug eða svo með Stofnun fjármálalæsis og það er augljóslega eitt stærsta neytendamálið að við skiljum fjármálin okkar til fulls. Einungis þannig getum við verið upplýstir neytendur“.
Aðspurður hvort við getum haft það gott séum við læs á fjármál þá bendir Breki á rannsóknir: „Fjármálalæsi getur eflt fjármál fólks með örlitlum aðgerðum sem getur aukið ráðstöunartekjur fólks um 2,9 prósent“.
Breki vill breyta vaxtakjörum á Íslandi sem hann segir mjög heftandi fyrir neytendur þrátt fyrir fjármálalæsi.
„Við á Íslandi búum við eitt hæsta vaxtastig líklega í Evrópu og höfum gert mjög lengi. Það verður ekki unað við að við séum að borga 3 til 5 prósent meira en frændur og frænkur okkar í Færeyjum til dæmis. Að meðaltali skuldar íslenskt heimili 12 milljónir í húsnæðislán, sumir ekkert en aðrir miklu meira. Þetta þýðir að við borgum 360 þúsund meira en Færeyjingar þannig að þetta ef við næðum að vera á pari við þau lönd sem við viljum bera okkur saman við þá væri vel gert“, segir Breki.
Innri uppbygging og efling faglegs starfs með áherslu á faglegar rannsóknir. Einnig samstarf við aðrar neytendasamtök hér og erlendis, lækrt mikið af öðrum og samlegðaráhrif með öðrum samtökum heima. Og miðlun á öllum stöðum mögulega og því góða starfi sem hefur verið 9000 mál á borð samtakanna á hverju ár sem er hreint ótrúlegt og miðla því áfram og efla fræðslu í neytendarætetti í samstarfi við fjölmiðla og fleiri.
Neytendamál geta verið pólitískt. Breki segir að fjármálalæsi vegi þar stærst.
„Stærsta neytendamálið er fjármálalæsi sem ég hef unnið að í áratug eða svo með Stofnun fjármálalæsis og það er augljóslega eitt stærsta neytendamálið að við skiljum fjármálin okkar til fulls. Einungis þannig getum við verið upplýstir neytendur“.
Aðspurður hvort við getum haft það gott séum við læs á fjármál þá bendir Breki á rannsóknir: „Fjármálalæsi getur eflt fjármál fólks með örlitlum aðgerðum sem getur aukið ráðstöunartekjur fólks um 2,9 prósent“.
Breki vill breyta vaxtakjörum á Íslandi sem hann segir mjög heftandi fyrir neytendur þrátt fyrir fjármálalæsi.
„Við á Íslandi búum við eitt hæsta vaxtastig líklega í Evrópu og höfum gert mjög lengi. Það verður ekki unað við að við séum að borga 3 til 5 prósent meira en frændur og frænkur okkar í Færeyjum til dæmis. Að meðaltali skuldar íslenskt heimili 12 milljónir í húsnæðislán, sumir ekkert en aðrir miklu meira. Þetta þýðir að við borgum 360 þúsund meira en Færeyjingar þannig að þetta ef við næðum að vera á pari við þau lönd sem við viljum bera okkur saman við þá væri vel gert“.
Um Stofnun um fjármálalæsi sem Breki stofnaði og hefur verið í forsvari fyrir lengi segir hann: „Ég hef unnið mikið með stjórnvöldum, sinnt rannsóknum og ráðgjöf til stjórnvalda, unnið mikið með ESB og OECD og World Bank aðeins líka. Mest hefur starfið farið fram erlendis og við erum að ljúka 3ja ára verkefni í Slóvakíu við að efla fjármálalæsi Rómafólks“.
Gagnrýni kom fram fyrir kjörið að stofnun Breka um fjármálalæsi hafi haft Arion banka sem aðal styrktaraðlila, að stofnunin væri of tengd bankanum sem sumir neytendur væru kannski ósáttir við sem viðskiptavinir.
Breki segir að stofnunin hafi ekki reitt sig eingöngu á styrki Arion banka.
„Ég get sagt að helstu tekjur stofnunarinnar hafi komið erlendis frá. Vissulega þá hefur stofnunin líka unnið fyrir Arion banka, stóð fyrir námskeiðshaldi þar sem við vorum að uppfræða neytendur og viðskiptavini bankans um fjármálalæsi. En þrátt fyrir það þá hefur stofnunin verið og var algjörlega óháð bankanum í allri sinni kennslu“.
„Helstu listastofnanir í heimi fá styrki frá alls konar fyrirtækjum. Háskólar eru styrktir af fyrirtækjum líka. Þetta hefur ekki áhrif á starf þeirra“, segir Breki í viðtalinu.
