Þetts eru níu stærstu skandalar davíðs á ferlinum: „á spjöldum sögunnar fyrir hörmulegustu pólitísku afglöp sem lengi hafa verið framin“

Davíð Oddsson, fyrrverandi forsætisráðherra fyrir Sjálfstæðisflokkinn og nú ritstjóri Morgunblaðsins, hefur alltaf verið umdeildur. Sumir eru vissir um að hann sé einn fremsti stjórnmálamaður sögunnar á meðan aðrir telja að hann hefði aldrei átt að komast til valda. Það væri hægt að finna dæmi um þar sem Davíð stóð sig með sóma en hér verður fjallað um umdeildustu mál Davíðs og stærstu mistök hans á ferlinum.   

1. Fjölmiðlafrumvarpið

Árið 2004 var fjölmiðlafrumvarp Davíðs Oddssonar, þáverandi forsætisráðherra, samþykkt á Alþingi af þingmönnum ríkisstjórnar Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks (ath. hverjir). Þetta var þrátt fyrir gífurlega andstöðu í þjóðfélaginu, en Fréttablaðið greindi til að mynda frá því að samkvæmt könnun sem blaðið lét framkvæma hafi 77 prósent verið mótfallin því að frumvarpið yrði samþykkt.

Frumvarpið snerist um að takmarka eignarhald á fjölmiðlum, en samkvæmt því mátti enginn einn aðili eiga meira en 25 prósent í fjölmiðlafyrirtæki.

Ólafur Ragnar Grímsson, þáverandi forseti Íslands, tók ákvörðun um að hafna því að staðfesta lögin sem Alþingi hafði samþykkt og vísa þeim þess í stað til þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann varð þar með fyrsti forsetinn í lýðveldissögunni til að beita synjunarvaldi forseta.

Um þessa ákvörðun sína sagði Ólafur Ragnar meðal annars að skortur hefði verið á sam­hljóm­i sem þyrfti að vera milli þings og þjóðar í svo mik­il­vægu máli. Í ákvörðun sinni fæl­ist hvorki gagn­rýni á Alþingi né rík­is­stjórn og ekki held­ur efn­is­leg afstaða til lag­anna sjálfra.

Síðar var frumvarpið dregið til baka og Ólafur Ragnar dró þá sömuleiðis fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu vegna málsins til baka.

Hvert svo sem sannleiksgildi orða Ólafs Ragnars um að ákvörðunin væri ekki persónuleg í garð Davíðs eða ríkisstjórnar hans er, reyndist þetta mál marka upphafið að endalokunum hjá Davíð sem stjórnmálamanni, sem skipaði sjálfan sig seðlabankastjóra árið 2005.

2. Öryrkjadómur

Áður hafði svonefndur seinni öryrkjadómur, sem féll í Hæstarétti árið 2003, farið illa. Í dómnum sagði að ekki hefði verið heimilt að skerða tekjutryggingu öryrkjulífeyrisþega aftur í tímann vegna tekna maka.

Þingmenn í stjórnarandstöðu höfðu frá því að fyrri öryrkjadómur féll árið 2001 varað við því að afturvirk skerðing á tekjutryggingu væri brot á stjórnarskrá. Meðal annars sagði Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, þáverandi varaþingmaður Samfylkingarinnar, að ríkisstjórn Davíðs hefði vísvitandi brotið gegn stjórnarskrá.

Niðurstaða fyrri öryrkjadómsins var sú að þau réttindi örorkulífeyrisþega sem fælust í almannatryggingalögum væru það takmörkuð að þau samrýmdust ekki 76. gr. stjórnarskrárinnar. 76. gr. íslensku stjórnarskrárinnar kveður á um réttindi einstaklinga til aðstoðar vegna ýmissa örðugleika.

Í seinni öryrkjadóminum fór einstaklingur í mál vegna fyrningar á tekjutryggingu sem hann taldi sig eiga rétt á frá árunum 1994 til 1996. Auk þess krafðist hann fullrar tekjutryggingar, sem hafði verið skert af honum frá árunum 1999 til 2001 vegna laga nr. 3/2001. Var það mat Hæstaréttar að kröfuréttindi viðkomandi ættu sér stoð í eignarréttarákvæði 72. gr. stjórnarskrárinnar og því væri ekki hægt að skerða tekjutryggingu örorkulífeyrisþega með íþyngjandi og afturvirkri löggjöf.

Samkvæmt Hæstarétti reyndist tekjutenging þó heimil í seinni öryrkjadómi. Ríkisstjórninni var því heimilt að láta tekjur maka hafa áhrif á tekjutryggingu öryrkja til skerðingar. Því valdi voru þó settar þær skorður að ekki væri heimilt að skerða tekjutrygginguna svo mikið að brotið væri gegn stjórnarskrárbundnum rétti einstaklinga til félagslegrar aðstoðar.

Davíð lét þá Hæstarétt heyra það sem dæmdi gegn ríkinu og lét Jón Steinar skrifa sérálit gegn Hæstarétti. Þá fékk Jón uppnefni\ \"háyfirdómari\".

3. Eyðslusemi hjá borginni

Áður en Davíð hætti sem borgarstjóri Reykjavíkur um mitt árið 1991 lá á að klára dýrar framkvæmdir sem fyrst