„Í síðustu viku voru foreldrar mínir full tilhlökkunar að flytja inn í nýju íbúðina sína. Í dag eru þau brotin og húsnæðislaus.“
Þetta segir Hrefna Lind Ásgeirsdóttir í aðsendri grein á Vísi. Forsaga málsins er sú að foreldrar Hrefnu festu sér kaup á íbúð í Árskógum í Breiðholti sem Félag eldri borgara (FEB) lét byggja fyrir félagsmenn sína. Hringbraut hefur áður fjallað um málið en margir eldri borgarar eru sárir og svekktir og í miklum vandræðum eftir að í ljós kom að gamla fólkið er nánast kúgað til að borga allt að sjö milljónum meira en samið var um í fyrstu. Hrefna segir að foreldrar hennar séu krafðir um auka sex milljónir til að fá lykla afhenta, þrátt fyrir að hafa skrifað undir kaupsamning löngu áður. Hrefna segir:
„Degi eftir loka afhendingardag samkvæmt þinglýstum kaupsamningi, boðaði félagið þau á fund. Þar var þeim tilkynnt að ekki yrði að afhendingu íbúðarinnar nema þau skrifuðu undir einhliða viðauka við kaupsamning þess efnis að verð íbúðarinnar hækkaði um rúmar 6 milljónir króna og fengju þá lyklana afhenta samdægurs eða féllu frá kaupunum.“
Hrefna bætir við: „Eftir að upphaflegri afhendingardagsetningu í júní var frestað fram í miðjan júlí var ljóst að allt þyrfti að ganga upp til að foreldrar mínir enduðu ekki á götunni. Þau voru búin að selja sína íbúð með afhendingu 1. ágúst að ráðleggingum fasteignasalans sem sá bæði um sölu á þeirra íbúð og Árskóga.“
Hrefna segir að eftir ítrekaðar tilraunir til að fá svör um afhendingu hafi þau loks verið boðuð á fund. Fór fundurinn fram degi eftir að þau áttu að fá íbúð sína afhenta samkvæmt kaupsamningi.
„Þegar fasteignasalinn var spurður hvort að lyklarnir yrðu afhentir sagði hún að svo yrði með ákveðnum skilyrðum án þess þó að vilja að tilgreina hver þau skilyrði væru,“ segir Hrefna og bætir við:
„Á þessum tímapunkti virðist fasteignasalinn hafa vitað hvernig í pottinn var búið án þess að upplýsa neitt um stöðuna og ganga foreldrar mínir því grunlaus inn á fundinn og töldu ekki tilefni til að hafa með sér lögfræðing og fengu ekki tækifæri til að undirbúa sig fyrir það sem koma skildi.“
Á fundinum skýrði Gísli Jafetsson, framkvæmdastjóri Félags eldri borgara, frá því að kostnaður við byggingarframkvæmd Árskóga væri rúmlega 400 milljónum króna hærri en upphaflega var áætlað. Í bréfi sem þeim var afhent á fundinum var ástæða hækkunarinnar sögð vera tafir á afhendingu lóðar frá Reykjavíkurborg, vandamál við lagningu röra og önnur ófyrirséð atriði.“
Bætir Hrefna við að Félag eldri borgara sæi enga aðra leið á þessum umframkostnaði en að velta honum yfir á gamla fólkið. Sumir eru í þeirri stöðu að ráða engan vegin við þessar upphæðir. Þá hafa aðrir selt sínar íbúðir. Hrefna segir:
„Það var ekki fyrr en að Gísli og ráðgjafi á vegum FEB voru spurðir að því hver lagalegi réttur foreldra minna væri að þeir viðurkenndu að rétturinn væri þeirra. Þeir gætu hins vegar ekki afhent lyklana nema að þau skrifuðu undir viðaukann. Samningurinn yrði þá sendur verktakanum MótX sem myndi leysa lyklana úr gíslingu samdægurs. Það má taka það fram að samningurinn um kaup á íbúðinni er alfarið á milli foreldra minna og Félags eldri borgara. Það er því afar skrítinn gjörningur að MótX og FEB séu í kúgunarsamkomulagi um að afhenta ekki lyklana nema að fólk hafi skrifað undir þennan viðauka. Þarna eru menn í mjög vafasömum gjörningi.“
Hrefna og bræður hennar ráðlögðu foreldrum sínum að ekki undir neinum kringumstæðum myndu þau skrifa undir þennan samning, þau hefðu staðið við sitt og kaupsamningurinn væri nú þegar þinglýstur og nú þegar greitt fasteignagjöld. Hrefna segir:
„Þau eiga ekki að þurfa að borga sex milljónir í viðbót til þess að fá lykla að íbúðinni sinni afhenta sem er réttilega þeirra.“
Þá bendir Hrefna á að foreldrar hennar hafa engin gögn og þá hafa engir útreikningar verið lagðir fram til þess að varpa ljósi á hvernig þessi 400 milljón króna aukakostnaður er til kominn og hvort að sú upphæð dugi til að bjarga félaginu frá gjaldþroti. Hrefna spyr því:
„Hvað gerist ef sumir kaupandana samþykkja hækkun kaupverðsins en aðrir ekki? Mun félagið samt sem áður fara í þrot? Má þá líta á þennan gjörning sem frjáls framlög íbúa til að minnka skaða gjaldþrotsins fyrir Landsbankann og verktakann MótX? Það hafa heldur engin gögn verið lögð fram hvaða forsendur FEB gaf sér við útreikning á verði íbúðanna og hvernig þær forsendur breyttust á örfáum mánuðum frá undirritun kaupsamninga og ekki síst hvenær mönnum var það ljóst.“
Foreldrar Hrefnu töldu að þau væru að kaupa sér griðastað til að eyða elliárum sínum. Hún segir:
„Í stað þess að vera að koma sér fyrir í nýju íbúðinni sinni sofa þau á dýnu í herbergi barnabarna sinna og búslóðin þeirra í geymslu. Foreldrar mínir eru heiðarlegt fólk, hafa alla tíð staðið sína plikt í lífinu og vilja engum illt,“ segir Hrefna og bætir við að lokum: „Er til of mikið ætlast að aðrir sem koma að þessu máli komi fram af heiðarleika og standi við sína samninga? Það vill enginn standa í málaferlum eða leiðindum á sínum efri árum.“
Grein Hrefnu má lesa í heild hér.
