Georg Eiður Arnarson, trillu- og lundakarl frá Vestmannaeyjum og frambjóðandi Flokks fólksins í Suðurkjördæmi, hefur marga fjöruna sopið í sjómennsku en hann fjallar um tvær hliðar á sömu spillingu í bloggi sínu, tvo turna fjármálakerfisins og sjávarútvegs.
Á sama tíma og nokkrir Íslendingar eignuðust stjarnfræðilega mikla peninga með framsali á kvóta þurfti Georg að veðsetja heimili sitt eftir ótrúleg samskipti við bankann sinn. Alveg frá því að hann byrjaði í útgerð 1987 hefur hann, eins og aðrir trillukarlar, þurft að leita fyrirgreiðslu hjá bönkunum og lent í ýmsum hremmingum.
Hann rekur sögu samskipta sinna við Landsbankann, sem var þá Sparisjóður Vestmannaeyja.
Eftir að hafa tekið lán í erlendum gjaldmiðli að ráði þjónustufulltrúa árið 2005 og upplifað góða vertíð árið 2008 fór að renna á hann tvær grímur varðandi lánið.
„Þegar ég fékk símtal frá þáverandi Sparisjóðsstjóra sem spurði mig hvort ég hefði ekki áhuga á að fara í alvöru útgerð og kaupa mér kvóta og hann skyldi fjármagna kaupin hjá mér. Ég þakkaði fyrir gott boð en þar sem mér fannst þetta skrýtið ákvað ég sem betur fer að láta þetta eiga sig því allir vita hvað gerðist haustið 2008.“
Bankinn rausnarlegur við stóru útgerðina en mjólkar trillukallinn inn að beini
En nokkrum árum síðar upplifði hann mjög slæma vertíð og veiðigjöldin farin að bíta, en það var árið 2016. Hann þurfti að fara í aðgerð á mjöðm og gat því ekkert unnið og vildi fá að frysta lánin sín eða borga minna af þeim á þessu erfiða tímabili. En bankinn tók það ekki í mál.
„Ég vildi hafa vaðið fyrir neðan mig og áður en til kom óskaði ég eftir því við bankann að hann myndi annað hvort frysta mín lán á meðan ég væri að ná mér eða að ég fengi tímabundið lægri vexti á lánin mín svo ég gæti staðið í skilum með mitt. Þessu var algjörlega hafnað af bankanum og mér tilkynnt að það eina sem mér stæði til boða væri yfirdráttarlán með hæstu vöxtum til að borga af láninu á meðan ég væri að ná mér. Á þessum tímapunkti skuldaði ég liðlega 15 milljónir en skuldir mína jukust mjög vegna þessara afarkosta bankans og ég náði mér aldrei upp úr því,“ skrifar Georg.
Hann seldi svo kvótann sinn árið 2018 og fékk 26 milljónir en stóð uppi með 3. „En þá höfðu skuldir mínar hækkað úr 15 milljónum í 23, þannig að þegar bankinn var búinn að taka sitt stóðu eftir 3 milljónir sem ég fékk fyrir minn snúð. Að lokum hafði ég borgað „hagkvæma lánið“ frá 2005 nær fjórfalt til baka. Svo það má með sanni segja að bankinn „minn“ hafi mergsogið mig inn að beini og hirt nær allan ágóðann af erfiði mínu.“
Hann ber sögu sína saman við sögu einnar útgerðar sem varð gjaldþrota árið 2012, sem hljóðaði upp á marga milljarða. Landsbankinn ákvað hins vegar að afskrifa alla þessa skuld.
„Í síðustu viku bárust svo fréttir af þessari útgerð vegna gríðarlegs hagnaðar hennar. Hagnaðurinn var svo mikill að bræðurnir sem eiga hana greiddu sjálfum sér nær 800 milljónir króna í arð, eða 400 milljónir á mann. Á sínum tíma reyndi ég allt sem í mínu valdi stóð til að komast að því hvers vegna þessir aðilar fengu allar þessar skuldir afskrifaðar og hvernig þeir fóru að því. Mér fannst þetta vægast sagt mjög undarlegt þegar haft er í huga að þessi sami banki og var svo rausnarlegur við þá, mjólkaði mig alveg inn að beini.“
Sérhagsmunirnir á Íslandi hafa í raun bara eitt andlit með tvær hliðar að mati Georgs. „Rétta klíkan“ skiptir greinilega máli.
„Þegar litið er á prófílinn sést bara önnur hliðin. Þess vegna verðum við að horfa beint framan í spillinguna ef við viljum takast á við hana og stöðva.“
