\"Ísland minnir á stað, eða öllu heldur staðleysu, í bók eftir José Saramago. Staður sem er hættur að vera staður og orðinn ástand sem hefur yfirtekið bæði íbúana og menningu þeirra.\"
Með þessum orðum byrjar dásamlega skrifaður pistill rithöfundarins Auðar Jónsdóttur á stundin.is sem fjallar um þróun miðborgarinnar á Íslandi: \"Fólk er ýmist haldið dularfyllri blindu eða flutt með allt sitt hafurtask inn í verslunarmiðstöð sem er orðin upphaf og endir samfélagsins,\" skrifar hún áfram.
Gefum þessa góða penna orðið: \"Mér varð stundum hugsað til skáldsins þegar ég var búsett í vesturbænum með kornabarn og stytti mér stundir í rigningasumrinu við að ganga með vagninn niður í miðbæ. Þetta sumar var líflegt um að litast í miðbænum út af ferðamönnunum. Mannlífið fjölbreytt, þrátt fyrir einsleitan fatnaðinn: fjallgönguskó, glænýja ullarpeysu og bakpoka; þéttsetið á kaffihúsum og blússandi gangur í lundabúðunum.
Allt í sóma í Oklóhóma nema hvað miðbærinn líktist frekar risavöxnu hótellobbíi en miðbæ í höfuðborg. Búið að bora niður túristasjobbu með tuskuselum og Bláalónskremum í hverja holu, kaffihúsin búin að skrúfa svoleiðis upp prísana á kaffibolla og brauðsneið að manni leið eins og útigangsmanni í Disneylandi andspænis unglingnum í afgreiðslunni og túristarnir allir klæddir eins og þeir væru nýkomnir ofan af Vatnajökli, álíka taktlausir og fólkið í sundfötunum í gamla miðbænum í Barcelona þangað til borgaryfirvöld bönnuðu ferðamönnum að spranga um í strandklæðnaði (lesist berir) um verslunargötur borgarinnar. Vinkona mín, búsett í Barcelona til margra ára, sagði mér að í vinsælasta miðbæjarhverfinu, El Born, væru um 80 prósent íbúanna ýmist ferðamenn eða útlendingar sem notuðu íbúðirnar einungis í nokkra mánuði á ári, nokkuð sem gerði heimamönnum erfitt fyrir að finna íbúð, hvað þá á viðráðanlegu verði. Mér varð líka hugsað til hennar þetta sumar, sjálf í leiguíbúð þarna í vesturbænum, umkringdri túristarútunum.
Innsti kjarninn í miðbæ margra evrópskra höfuðborga líkist auðvitað hótellobbíi en það bjargar þeim flestum að allt í kring eru skemmtilegar hliðargötur og þær liggja síðan að öðrum fjölbreyttum hverfum. Það var ekkert skemmtilegt að gera í miðbæ Reykjavíkur fyrir konu með barnavagn nema kíkja inn á Borgarbókasafn eða í Eymundsson á milli þess sem hún þræddi sig taugaveikluð á milli hlussustórra túristaflutningabíla og bað þess að þeir myndu ekki bakka á barnavagninn. Meira að segja fuglarnir á Tjörninni réðust á okkur mæðginin, þetta sumar. Ef ég minntist á að miðbærinn hefði engan karakter lengur var svarað með spurningunni: Viltu ekki fá útlendinga inn í landið?\"
Pistilinn má nálgast í heild sinni á stundin.is.
