„Það er mikið af ungu fólki að flytja með börn. Þetta kemur fram með athyglisverðum hætti í úttekt sem Haraldur L. Haraldsson var að gera nýlega fyrir sveitarfélagið og sýnir okkur að þetta er ein af ástæðum þess að Árborg er með lægri skatttekjur per íbúa heldur en önnur sveitarfélög. Það er af því að það eru svo mörg börn, margt ungt fólk,“ segir Gísli Halldór Halldórsson, bæjarstjóri Árborgar.
Í úttektinni sem Gísli Halldór nefnir kemur fram að á tímabilinu 2009-2018 fjölgaði íbúum í Sveitarfélaginu Árborg úr 7.922 í 8.995, sem er 13,5 prósent fjölgun. Til samanburðar fjölgaði íbúum um landið allt úr 319.368 í 348.450, sem er 9,1 prósent fjölgun.
Gísli Halldór er gestur Lindu Blöndal í frétta- og umræðuþættinum 21 á Hringbraut í kvöld, þar sem hann ræðir m.a. þessa úttekt sem HLH ehf. gerði fyrir Sveitarfélagið Árborg á dögunum, uppbyggingu í sveitarfélaginu og skuldastöðu þess.
Í úttektinni voru stjórnsýsla, rekstur og fjármál Sveitarfélagsins Árborgar skoðuð. Rekstrargjöld og -tekjur sveitarfélagsins voru borin saman við 10 önnur sveitarfélög með svipaðan íbúafjölda. Markmiðið með samanburðinum var að finna hvað væri öðruvísi hjá Sveitarfélaginu Árborg en hjá samanburðarsveitarfélögum, sem nýtast mætti til hagræðingar í rekstri.
Heildarskuldir Sveitarfélagsins Árborgar sem hlutfall af tekjum árið 2017 námu 131,6 prósentum, sem gerir sveitarfélagið að 13. skuldugasta sveitarfélagi landsins. Árborg rukkar engin innviðagjöld, en það er t.d. gert í Reykjavík.
„Víða um land, meðal annars í Árborg, þá eru lóðir afhentar í raun endurgjaldslaust. Það eru hins vegar lögð á gatnagerðargjöld og síðan eru byggingaleyfisgjöld og slík gjöld sem eru lögð á húsbygginguna. Að öðru leyti eru lóðirnar fríar. Það sem Reykjavíkurborg hefur gert og er til umræðu og umdeilt, er að Reykjavíkurborg hefur lagt á innviðagjöld, þar sem þau selja lóðina gegn þessu innviðagjaldi og því er ætlað að mæta félagslegum innviðum, sem geta verið skólar, leikskólar og annað sem þarf til að byggja upp nýtt hverfi,“ segir Gísli Halldór.
Hann bætir við: „Þegar mjög hæg uppbygging og vöxtur er í sveitarfélagi, þá kemur það ekki að sök þó menn innheimti ekki innviðagjöld, en þegar uppbygging er hröð, eins og hefur verið á höfuðborgarsvæðinu, eins og er núna í Árborg og víðar, þá þarf skyndilega að byggja nýjan skóla í nýju hverfi og slík fjárfesting endurgreiðist ekki með sköttum nema á kannski 20 árum eða lengri tíma. Það þýðir að ef farið er í fjárfestingar eins og skóla, þá þyngist verulega fjárhagsstaða sveitarfélagsins. Þá er farið að skuldsetja sveitarfélagið og það lítur þá verr út í skuldaviðmiði gagnvart eftirlitsnefndum fjárhags sveitarfélaga.“
Gísli Halldór segir upptöku innviðagjalda ekki hafa verið rædda í bæjarstjórn en að hann hafi nefnt það við ráðherra húsnæðismála að fjárhagsmódel sveitarfélaga og framlög úr jöfnunarsjóði gera ekki ráð fyrir að Sveitarfélagið Árborg geti byggt upp skóla og leikskóla, þrátt fyrir framlag sveitarfélagsins til uppbyggingar íbúðarhúsnæðis á landinu með því að vera með 300 íbúðir í uppbyggingu í dag og 650 planaðar til viðbótar í nýju hverfi.
Nánar er rætt við Gísla Halldór í 21 í kvöld. Þátturinn hefst klukkan 21:00.
