Orð Ólafs Ragnars Grímssonar, forseta Íslands, um Schengen-samstarfið og ógnina af öfgafullum Íslamistum hafa orðið tilefni til gagnrýni á samfélagsmiðlum. Borgarfulltrúi Pírata segir málflutning hans \"óhuggulegan“ og prófessor í stjórnmálafræði segir forsetann ala á tortryggni í garð múslima.
Í samantekt um öll þessi viðbrögð - og birtast á eyjan.is í dag - er vitnað til þess að Ólafur Ragnar hafi farið mikinn í viðtali við Hallgrím Thorsteinsson í Helgarútgáfunni á Rás 2 í gær, en sem kunnugt er sagði hann þar að Íslendingar verði að hafa þor og kjark til þess að horfast í augu við þá staðreynd að innan Íslam sé hópur sem telji það réttlætanlegt að drepa alla sem ekki vilja gangast undir yfirþyrmandi lög Íslam. Hann spurði jafnframt hvers vegna ríki sem styðji hið öfgafulla Íslam, Sádí Arabía, skipti sér af trúmálum á Íslandi og vísar þar í fréttir af fyrirheit um fjárstuðning Sádí-Arabíu á byggingu mosku í Reykjavík. Það var einmitt á fundi með sendiherra Sádí-Arabíu sem Ólafi Ragnari var tilkynnt um fyrirhugaðan fjárstuðning og upplýsti forsetinn að hann hafi orðið orðlaus af undrun.
Einnig talaði Ólafur Ragnar um Schengen-samstarfið, þar sem hann sagði: \"Þess vegna held ég að það sé ósköp eðlileg umræða, og það má ekki kæfa hana með einhverjum upphrópunum, að við veltum því fyrir okkur hvers vegna Bretar hafa talið það vænlegan kost fyrir sig að vera ekki í Schengen-samstarfinu. Hvers vegna ákváðum við Íslendingar á sínum tíma að vera í því og hvers vegna eigum við að vera í því áfram? Höfum við þá burði, ef við verðum í því áfram, til þess að taka á okkur þær skyldur, sem forysturíki Schengen-samstarfins munu í ljósi þessara atburða knýja okkur á um að taka?“
Á Eyjunni er vitnað til orða Halldórs Auðar Svanssonar, borgarfulltrúi Pírata á fésbókarsíðu hans, þar sem Halldór margt fínt hafa komið fram í máli forsetans, en engu að síður sé hann haldinn ákveðinni \"hugsanagloppu“: \"Mér fannst síðan í raun frekar óhuggulegt að heyra forsetann gefa því undir fótinn að þeir sem kalli eftir róttækum aðgerðum hafi eitthvað til síns máls. Hatur og ótta á aldrei undir nokkrum kringumstæðum að kynda undir. Gleymum því ekki að hryðjuverkum er gagngert ætlað að spila á slíkar tilfinningar og grafa undan samfélögum innan frá. Það eru ekkert endilega skýrari svör við því hvernig ríkisvaldið á að bregðast við þessum ógnum en við því hvernig það á að haga sér almennt. Það er heldur ekki ástæða til að víkja frá grundvallaratriðum þegar þeirra svara er leitað. Grundvallaratriði í skoðunum fólks á eðli og hlutverki þess eru einmitt það, grundvallaratriði,\" skrifar borgarfulltrúinn á fésbók sína.
Á Eyjunni er einnig vitnað til orða Baldurs Þórshallssonar, prófessors í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, en hann nefnir þrjú atriði sem honum þykir athyglisverð við framgöngu forsetans eftir hryðjuverkin í París: \"1. Forsetinn notar ekki voðaverkin til hugga og stuðla að samstöðu þjóðarinnar heldur hagar orðum sínum á þann hátt að þau sundra og ala á tortryggni í garð múslima. 2. Forsetinn notar tækifærið og kemur einu helsta stefnumáli sínu á framfæri, þ.e. að Ísland taki ekki þátt í samvinnu ríkja Evrópu. 3. Forsetinn notar einkum fjárhagsleg rök fyrir því að við eigum að ganga úr Schengen en ekki öryggissjónarmið.\"
Við þetta vakna þrjár spurningar hjá Baldri: \"A) Sáuð þið viðbrögð Vigdísar Finnbogadóttur fyrir framan franska sendiráðið í sjónvarpsfréttum RUV daginn eftir voðaverkin? B) Er núverandi forseti að nota tækifærið og kanna stuðning við áframhaldandi setu á Bessastöðum? C) Heldur forseti Íslands að landsmönnum gangi betur að verja sig gegn hryðjuverkum með því að hætta samstarfi við lögregluyfirvöld innan Schengen,\" spyr Baldur og bætir við að lokum: \"[E]f ég þekki starfssemi sendiráða ríkja Evrópu og Bandaríkjanna hér á landi rétt þá munu þau flest í þessari viku senda skýrslu um það til sinna ríkisstjórna að forseti Íslands hafi ljáð máls á því að Íslands gengi úr Schengen. Það séu markverðustu tíðindin héðan eftir voðaverkin. – Og svo eru ummæli forsetans enn athyglisverðari ef haft er í huga aukin samvinna Evrópuríkja í kjölfar árásarinnar og ákvörðunar ríkja Evrópusambandsins að virkja samstöðuákvæði Lissabon-sáttmálans um sameiginlegar og gagnkvæmar varnir. – Um það þarf að fjalla í lengra máli ….
Í samantekt Eyjunnar er að loknum vitnað til Friðriks Jónssonar sem skrifar reglulega pistla á Eyjuna. Hann segir ummæli forsetans um Schengen samstarfið sérkennileg. Vissulega sé Schengen samstarfið ekki gallalaust og áskoranir á það samstarf í ljósi flóttamannabylgjunnar ekki auðleysanlegar. Hins vegar gangi tengingin við París ekki upp: \"Gerendurnir í París voru svo til allir sem einn ríkisborgarar ESB, og þá fyrst og fremst Belgíu og Frakklands. Það að þeir hafi ferðast inn og út úr Schengen-svæðinu hefur þá tiltölulega lítið vægi því Schengen er ansi útmiðað – þ.e. stílað meira á íbúa utan Schengen að komast inn, en ríkisborgara Schengen-ríkja að ferðast innan Schengen, eða út og inn af svæðinu. Hvað um það, gagnagrunnar Schengen eru síðan algerlega upp á það komnir hvað upplýsinga- og greiningardeildir (e. intelligence) lögregluembætta og annarra embætta aðildarríkjanna deila með kerfinu og með samstarfsríkjum sínum. Það er t.d. komin fram veruleg gagnrýni á Belgíu í þessum efnum eftir atburði undanfarinna daga.\"
Þá segir Friðrik samanburðinn við Bretland ekki ganga upp: \"Vissulega kostar þetta allt, og þegar Forseti lýðveldisins spyr um Bretland og hví það land hafi ákveðið að vera utan samstarfsins þá er kannski rétt að hafa í huga að fyrir utan þá staðreynd að Bretland tekur þátt í upplýsingakerfi Schengen að vissu marki, að þá rekur Bretland gífurlega öflugt innlent ríkisupplýsinga- og greiningarstarf, bæði innan lögreglunnar og svo auðvitað innan hinna þekktu stofnanna MI5 og MI6. Hluti af ástæðu fyrir veru Íslands í Schengen er einmitt að það getur og hefur sparað landinu það að efla eigin innlenda upplýsinga- og greiningastarfsemi.\"
