„Hver leyfði þessum bjálfum að bía út þjóðina fyrir stærstu leiðarsteina hennar?“
Þetta segir í leiðara Morgunblaðsins í dag um hina svokölluðu upprunaábyrgð sem nú hefur verið til umfjöllunar. Leiðarinn er sem fyrr nafnlaus en að líkindum situr ritstjóri blaðsins, Davíð Oddsson, þar við skriftir.
Pistillinn er harðorður en þar er vísað til greiningar Samtaka iðnaðarins um þátttöku hérlendra raforkufyrirtækja á upprunaábyrgðum. Upprunaábyrgð er vottorð sem orkufyrirtæki geta fengið fyrir grænni framleiðslu, og nær öll raforkuframleiðsla á Íslandi eru vottuð með upprunaábyrgðum. Fjallað var ítarlega um málið í Kveik í vikunni.
Í greiningu Samtaka iðnaðarins segir að þátttakan orki tvímælis og grafi undan ímynd Íslands sem lands endurnýjanlegrar orku. Þá er bent á að tekjur íslenskra raforkufyrirtækja af sölu upprunaábyrgða sé um einn milljarður króna á ári, sem sé ekki mikill ávinningur í stóra samhenginu.
Ísland taki á sig skítinn
„Þetta undarlega mál hefur lengi verið feimnisefni hér á landi. Ekki hefur verið upplýst hver tók ákvörðun um að bía úr orðstír landsins með þessum hætti. Og hverjir hafa unað svo forkastanlegri aðför að sjálfum sér sem þarna er um að ræða. Þeir sem hafa tekið við þessu óhreina fé hljóta að horfa til þeirra sem eru tilbúnir að greiða það til þess að draga upp skárri mynd af sjálfum sér með því að Ísland hreint taki á sig skítinn,“ segir í leiðara Morgunblaðsins. Þá sé brask með mengunarkvóta litlu skárri og að þau „viðskipti“ þoli fæst dagsins ljós.
Rifjað er upp að eftir fall kommúnismans í Austur-Evrópu hafi fjölmargar verksmiðjur fljótlega verið úrskurðaðar óstarfhæfar. Sjálfkrafa lokun þeirra hafi blasað við og að enginn hefði saknað þeirra eða „mengunaróhróðans sem þeim fylgdi.“
Ógeðslegir braskarar áttu næsta leik
„En þá áttu ógeðslegir braskarar næsta leik og nutu þeir verndar og atbeina lýðræðislegra valdhafa í Evrópu og búrókratanna í Brussel. Þá var látið eins og hinum gjörónýtu verksmiðjum hefði ekki verið lokað vegna þess að þeim var sjálfhætt, heldur vegna þess að fyrirtæki í Vestur-Evrópu hefðu keypt af þeim mengunarkvóta.“
Það hafi leitt til þess að fyrirtækin í vestrinu hafi getað haldið áfram að menga árum saman án þess að það hafi sýnt sig í mengunarskýrslum viðkomandi landa. Allar öryggisreglur, heilbrigðisreglur og reglur um almennan aðbúnað á vinnustað væru eins og tíðkast í þrælabúðum.
„Og þá fengu þeir menn háar greiðslur sem höfðu komið sér í lykilstöðu og stóðu í rústunum miðjum. Það var gríðarlegt fé í augum hinnar hrundu veraldar í austrinu. Var það ekki gott? Veitti þessum svæðum nokkuð af því? Jú, vissulega. En féð fór ekki þangað. Það fór í ólígarka sem komu sér upp lögheimili í vestrinu með fulla vasa fjár,“ segir jafnframt í leiðaranum. Stærstur hluti fjármuna hafi farið í skattaskjól í Sviss og Lúxemborg. Þegar spillingarrykið hafi síðan sest hafi þeir keypt milljarðavillur, snekkjur og fótboltafélög, eða annað sem hugurinn girntist.
„En á Íslandi voru menn sem notuðu tækifærið í vitskertri veröld og sóttu fé sem sótaði þá sjálfa og landið þeirra út, en hvítskúraði mengunarvalda sunnan hafs.“
Þá segir í lokin:
„Enginn þarf að ímynda sér að þeir sem komu að yfirráðunum yfir orkumálunum undan landinu okkar, þrátt fyrir að þar með færu þeir gegn fyrirmælum stjórnskipunarlaganna, og þjóðarhagsmunum til langframa, muni hreyfa legg eða lið til að hreinsa þessa óværu af þjóðinni“
