Viðbrögð Íslendinga og íslenska kerfisins eftir bankahrunið voru að miklu leyti til fyrirmyndar, lausnadrifin og uppfull af markvissum tilraunum til lærdóms og umbóta. Í dag, eins og stundum áður, sýnir sig að ákveðnir aðilar hafa ekki hag af því.
Við settum á fót óháða rannsóknarnefnd, boðuðum til lýðræðislegrar endurskoðunar stjórnarskrárinnar, stofnsettum embætti sérstaks saksóknara og reyndum að draga eins mikinn lærdóm og hægt væri til að fyrirbyggja að einstakt bankahrun á heimsvísu endurtæki sig á Íslandi.
Við lærðum til dæmis að krosstengsl og klíkutengsl væru slæm, að það væri hættulegt ef stór hluti fyrirtækjanna væri samtengdur í gegnum ógagnsætt eignarhald og með samtvinnaða fjárhagslega hagsmuni. Við lærðum líka að formlega eða óformlega hagsmunatengdir hópar mættu ekki leggja undir sig kerfið. Sem dæmi að það væri hættulegt sameiginlegum hagsmunum okkar ef meðlimir í sama stjórnmálaflokki stjórnuðu bæði forsætisráðuneytinu og Seðlabankanum, og jafnvel ríkisorkufyrirtækinu, ríkisfjölmiðlinum og einkafjölmiðlum.
Að sumu leyti var þetta spurning um lærdóm sem er þekktur og sjálfsagður í flestum lýðræðisríkjum, um ástand sem grefur undan heilbrigði stjórnkerfisins, eitthvað sem við vorum samdauna.
Samhliða þessu lærðum við að gagnsæi, fagmennska og hlutleysi þyrfti í auknum mæli að einkenna störf hins opinbera sem einkaaðila. Þannig væri mikilvægt að greina ítarlega og óhikað hvað færi afvega, til dæmis í rannsóknarskýrslu sem skyldi vera alfarið óháð stjórnmálaflokkum og hagsmunaaðilum. Þannig varð til ítarleg rannsóknarskýrsla Alþingis árið 2010, sem felldi afgerandi áfellisdóma yfir starfsháttum ákveðinna stjórnmálamanna, fjölmiðla og bankamanna, sem og þeim aðstæðum sem fóstruðu þá starfshætti
Nánar á
https://stundin.is/grein/7513/laerdomur-og-sidrof-i-klikuskyrslu-hannesar-og-bjarna/
