Leiðari: lærdómurinn af síðustu viku

Það er ekki einasta hægt að draga margan lærdóminn af raunum helstu ráðamanna þjóðarinnar í síðustu viku heldur er það miklu fremur svo að það verður að læra af þeim. Ef það er þá í boði! 

Ber þar ef til vill hæst mikilvægi þess að landinu sé stjórnað af heiðarlegu fólki sem lítur ekki á það sem valkost að ljúga að þjóð sinni, hrökklist það með bakið upp við vegg. Þessi heiðarleiki felst einnig í því að ætlast ekki til þess af þjóð sinni sem valdsmennirnir sjálfir telja sig hafna yfir.

Einna mikilvægast í þessum efnum er þó að staldra við þjóðfélagsgerðina á Íslandi og ef til vill þá siðferðiskennd sem viðurkennd er í samskiptum fólks. Þar er ef til vill kominn mórall sjálfrar Íslandssögunnar, altént hinna síðari tíma. Það er nefnilega svo að hér á landi hefur fest sig í sessi ákveðin stéttaskipting sem knúin hefur verið fram af þeim pólitísku öflum sem hafa mestan hag af sérhagsmunum. Þessum sömu öflum er svo reglulega veitt brautargengi í kosningum, þar á meðal af fólki sem ofbýður misskiptingin í landinu.

Ef rýnt er í kjörgögn síðustu áratuga hefur á að giska helmingur kjósenda í landinu haldið þessum öflum að völdum og gefið þeim færi á að koma auðlindum þjóðarinnar í fárra manna hendur, svo og margvíslegum ríkiseignum sem hafa verið seldar völdum einstaklingum í ógagnsæju og lokuðu ferli.

Svo virðist sem mjög stórum hópi landsmanna finnist það með öðrum orðum alveg í lagi að hér á landi gildi ólíkar reglur fyrir lítinn hóp auðmanna annars vegar og allan almenning hins vegar. 

Dágóður hluti þessa hóps er að auki hallur undir upplýsingu og fjölmiðla sem stjórnað er af sömu hagsmunaklíkunni og fær hér að haga sér að vild í hagkerfinu, klíku sem tók andköf fyrir aldarfjórðungi þegar veldi heildsalanna var ógnað af frjálslega þenkjandi kaupmanni sem leiddi inn nýja viðskiptahætti í matvöru, fremur í þágu neytenda en framleiðenda. Það þótti brjálæði í þá daga - og þykir enn af mörgum sem eru hallir undir misskiptingu og réttlæta hana með öllum brauðmolunum sem hrökkva af borði útvalinna til hinna heppnu sem ná að stökkva á mylsnuna, hafi þeir heilsu til, en það síðastnefnda skal greiða fyrir á markaðsvirði.

Á Íslandi takast á leyndarhyggja og lýðræði, sérhagsmunavarsla og almannahagur og alþjóðleg gjaldeyrisviðskipti og krónuhagkerfi.

Þetta eru andstæður sem ekki er sérstaklega auðvelt að sætta. Málamiðlunin virðist heldur ekki vera ljós. Átökin eru miklu fyrirséðari. 

Og það er eins og heill Panamaskurður skilji hér þjóðina að.

Við lifum þessa dagana skömmina og upplifum hana á eigin skinni. Það mun gerast enn og aftur á meðan skurðurinn dýpkar og breikkar.