Hlutfall kvenkyns viðmælenda í fjölmiðlum hefur sáralítið vænkast síðastliðin 15 ár, að því er fram kom á Jafnréttisþingi í dag, en þar var farið yfir niðurstöðu viðmælendagreiningar velferðarráðuneytisins og Fjölmiðlavaktarinnar.
Þar er gerð grein fyrir kyni þeirra viðmælanda sem komið höfðu fram í völdum fréttaþáttum í útvarpi og sjónvarpi á tímabilinu september 2014 til september 2015 - og segir Rósa Guðrún Erlingsdóttir, sem fór yfir niðurstöðuna á þinginu að lítið hefði mjakast í þessum efnum frá aldamótum: \"Þessar tölur koma að mörgu leiti á óvart. Þegar ég sá tölurnar fyrst hugsaði ég að við hefðum allt eins getað fjallað um niðurstöðu könnunar sem gerð var árið 2000 og greindi hlut kvenna í fjölmiðlum,“ segir hún í samtali við mbl.is í dag.
Í frétt miðilsins er rifjað upp að fyrr í vikunni hafi birst niðurstöður nýrrar alþjóðlegrar rannsóknar sem sýnt hafi að konur væru umfjöllunarefni eða viðmælendur í um fjórðungi frétta í heimspressunni en hér á landi væri hlutfallið minna, eða um 20%. Hér á landi væri rætt við eða fjallað um konur í 33% þeirra frétta sem konur vinna fyrir íslenska fréttamiðla en fyrir karlkyns fréttamenn væri hlutfallið aðeins 8%.
Í greiningu velferðarráðuneytisins var m.a. borinn saman viðmælendafjöldi í fréttatímum og völdum þáttum Ríkisútvarpsins sem og í fréttatímum og völdum þáttum 365 miðla. Í sjónvarpsfréttatímum RÚV voru konur á bilinu 31,4 til 32,6% viðmælenda og í sjónvarpsfréttum 365 voru þær 30,7% viðmælenda. Í útvarpsfréttatímum RÚV hækkaði hlutfall kvenna eftir því sem leið á daginn úr 25,6% til 29,8% viðmælanda og sama var uppi á teningnum hjá 365 þar sem konur voru 22,9% viðmælenda í morgunfréttum og 26,8% í hádegisfréttum.
\"Maður skyldi ætla að RÚV myndi gera betur en raunin er, þó hann komi betur út en 365,“ segir Rósa á mbl.is og vísar til þess að annar miðillinn væri einkarekinn en hinn ríkisrekinn. Hún birti jafnframt lista yfir vinsælustu viðmælendur í útvarpi eftir miðlum og þáttum og benti á að karlar væru sérstakelga áberandi sem álitsgjafar í morgunþáttum 365: \"Þeir koma oftast í pörum,“ benti Rósa á og bætti við: \"Það ætti að vera auðvelt að bjóða einni konu.“
Aðeins ein kona komst inn á listann yfir 10 vinsælustu viðmælendur útvarpsþátta en það var Katrín Jakobsdóttir í fjórða sæti listans. Efstur var Bjarni Benediktsson, þá Þorsteinn Víglundsson og þriðji var Sigmundur Davíð Gunnlaugsson. Samtals voru fimm konur á listanum þegar hann var lengdur í 20 manns en þar sat Vigdís Hauksdóttir í 13. sæti, Ragnheiður Elín Árnadóttir í 16. Sæti, Eygló Harðardóttir í 17. sæti og Ólafía B. Rafnsdóttir í 20. sæti.
Rósa kveðst hugsi vegna þess: \"Er kominn tími til að breyta og tími til að grípa til róttækari aðgerða eða eigum við að hinkra í eins og 20 ár til viðbótar,“ spyr hún í þessari samantekt á mbl.is í dag.
Í þessu efni má geta þess að sjónvarpsstöðin Hringbraut birtir mánaðarlega tölur úr kynjabókhaldi stöðvarinnar, en þar er staðan yfir viðmælendur þessi í dag; 594 konur, 609 karlar, en stefna stöðvarinnar er að aldrei halli á annað kynið í þáttum hennar þegar á heildina er litið.