Auður Jónsdóttir rithöfundur ræddi við Kára Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, um alkóhólisma á Alþingi. Í ítarlegu spjalli, sem birtist á Kjarnanum, veltu þau fyrir sér hvort viðbrögð Klaustursþingmanna bentu til þess að þeir séu alkóhólistar og hvort það sé eðlilegt að þjóðkjörnir fulltrúar séu drukknir á almannafæri.
„Á milli þess sem þú drekkur verður allt kaótískt. Ég hef aldrei verið mikill drykkjumaður en þó oft til vandræða við drykkju og lít á mig sem alka og hef ekki smakkað dropa af áfengi í nokkur ár. Það var ekki ákvörðun, mér fannst þetta bara svo dapurlegt að ég gat ekki drukkið lengur. Ég hef oft orðið mér til skammar, brotið lög og gert allskonar vitleysu undir áhrifum. Ég er enginn engill þegar kemur að þessu. Og það er alveg kýrskýrt í huga mér að það meikar engan sens fyrir mig að drekka,“ segir Kári.
Hann heldur áfram: „Ímyndaðu þér! Þessir alþingismenn sem fara á Klausturbar og drekka sig fulla. Ég held að það sé vissulega rétt, að þetta geri fólk. Og að það þyki ekkert tiltökumál að þingmenn setjist við drykkju og tali á ógeðfelldan hátt um annað fólk. Þetta snýst frekar um hvernig þeir brugðust við eftir að allt komst upp. Þá var ekki aðalatriðið að þeir drykkju og töluðu á óviðeigandi hátt um fólk heldur að einhver heyrði það. Sektin færðist frá þeim yfir á þann sem hlustaði á þá. Eins og þeir hefðu tekið karaktertúr í tilvistarstefnu. Tréð í skóginum féll aldrei því enginn heyrði það falla.“
Kári segir þetta endurspegla alkólhólisma. „Það eru viðbrögð þeirra við gagnrýninni sem endurspegla alkóhólisma. Þetta er einhverjum öðrum að kenna! Allir alkar sem ég þekki reyna að kenna öðrum um drykkjuna og afleiðingar hennar. Allir. [Þ]essi viðbrögð þeirra benda til að þingmennirnir séu alkóhólistar. Að þeir þjáist af þessum sjúkdómi sem breytir mönnum töluvert og þá er eðlilegt að þeir leiti sér hjálpar við því.“
„Það má spyrja sig hvort rétt sé að dæma þetta fólk út frá því sem gerðist á barnum, því í þessu ástandi, þegar búið er að fjarlægja allar hömlur og breyta starfsemi heilans með alkóhóli, þá segja og gera menn hömlulausa hluti,“ segir hann.
„Þeir eru fulltrúar Alþingis, sem á hverju einasta ári veltir upp frumvarpi um að gera alkóhól aðgengilegra, koma því í matvörubúðir og svo framvegis. Eins og Alþingi sé ómeðvitað um hvað þetta er alvarlegt mál. Fjórðungur þjóðarinnar verður fyrir áhrifum af alkóhólisma, hvort sem um er að ræða eigin alkóhólisma eða fjölskyldumeðlima og annarra náinna, þú veist til dæmis hvaða áhrif neysla foreldra hefur á börn. Fíknisjúkdómar eru algengasta ástæða dauða ungs fólks, á milli fimmtán ára og fertugs. Fólk á aldrinum milli fimmtán ára og fertugs deyr sjaldan af öðrum sjúkdómum en fíknisjúkdómar deyða það svo sannarlega. Alkóhólismi er klassískur fíknisjúkdómur,“ bætir Kári við.
Hann lýsir áhrifum áfengisdrykkju. „Þegar þú drekkur áfengi tekurðu inn efni sem minnkar hömlur, veldur vænisýki og óstöðugri hugsun jafnt sem óstöðugum fótum, þetta er eiturlyf sem Ríkið selur þér og getur stórskaðað þig,“ segir Kári og nefnir hrikalegar líkamlegar afleiðingar langvarandi drykkju, til að mynda innvortis blæðingar, skert skammtímaminni, flog, tremma og geðræn vandamál.
„Það er takmarkalaus ósvífni í sjálfu sér að ætlast til þess að þegar búið er að kjósa manneskju til þess að stjórna landinu hafi hún heimild til að taka inn eitur sem tekur af henni stjórnina og allar hömlur. Og sitja þannig, sem þingmenn, að ræða mál þingsins eins og þeir gerðu,“ bætir Kári við.
Hann segir að fólk verði að mega tjá áhyggjur af sjúkdómnum. „Þá segja menn: Öl er innri maður. Rosalega eru þetta vondir menn. Má vel vera að þeir séu vondir menn. En það er ekki rökrétt ályktun að draga af því sem kom fyrir á Klausturbarnum því menn gera allskonar og segja undir áhrifum áfengis, segir Kári og útskýrir nánar:
„Heilabörkurinn hefur því hlutverki að gegna að hemja hugsanir og athafnir en eftir nóg áfengi missa menn stjórnkerfið sitt, heilinn hættir að virka og þeir missa hömlurnar. Mér finnst ekki skynsamlegt að dæma menn á grundvelli þess sem þeir gera þegar heilinn á þeim virkar ekki. En mér finnst líka að það megi gera kröfur til þeirra þegar þeir verða sér og sínum til skammar svo þeir taki á vanda sínum og leiti sér aðstoðar. Í stað þess að rísa upp nokkrum dögum síðar og segja að allt saman sé öðrum að kenna. Að hafa heyrt þetta eða bent á það! Þeir ættu frekar að líta á þetta sem víti til varnaðar og forðast áfengi.“
Einkar áhugavert spjall Auðar og Kára í heild sinni er að finna hér.
