Kári fyrstur íslendinga í bandarísku vísindaakademíuna

Kári Stef­áns­son, for­stjóri Íslenskr­ar erfðagrein­ing­ar, hef­ur verið kjör­inn í banda­rísku vísindaakademíuna, Nati­onal Aca­demy of Sciences (NAS), fyrst­ur Íslend­inga. Um er að ræða einn mesta heiður sem vísindamanni getur hlotnast á ferli sínum og viðurkenningu á einstæðum vísindaferli. Til­kynnt var um kjörið á fimmtu­dag í síðustu viku.

Frá þessu er greint í fréttatilkynningu frá Íslenskri erfðagreiningu.

„Mannerfðafræðin getur gerbreytt skilningi okkar á sjúkdómum og enginn hefur gert meira til að stuðla að framförum þar en Kári Stefánsson,“ segir David Reese, varaforseti Amgen í Bandaríkjunum á sviði rannsókna og þróunar.

NAS er ein rót­grón­asta og virt­asta stofn­un banda­rísks vís­inda­sam­fé­lags, sett á fót í mars 1863 með lög­um sem Abra­ham Lincoln, þáver­andi for­seti, und­ir­ritaði. Virk­ir fé­lag­ar í NAS í Banda­ríkj­un­um eru nú 2.347 og er­lend­ir sam­starfs­fé­lag­ar eru 487. 190 fé­lag­ar í aka­demí­unni hafa hlotið Nó­bels­verðlaun. Er­lendir fé­lag­ar NAS hafa ekki at­kvæðis­rétt á fund­um aka­demí­unn­ar.

Undir stjórn Kára hafa vísindamenn hjá Íslenskri erfðagreiningu fundið marga bæði sjaldgæfa og algenga erfðabreytileika sem hafa áhrif á sjúkdómsáhættu. Meðal helstu uppgötvana eru erfðabreytileikar sem tengjast Alzheimer, geðklofa, ýmsum krabbameinum og hjartasjúkdómum.

Í tilkynningunni segir að mestu muni þó um áhrif DeCODE genetics á aðferðafræði erfðavísinda um allan heim.  Er greint frá því að velgengni fyrirtækisins byggi á því að afla upplýsinga um ættfræði og safna saman heilbrigðisupplýsingum um einstaklinga sem séu síðan raðgreindir eða arfgerðargreindir. Þessar upplýsingar séu síðan bornar saman við einstaka sjúklingahópa í vísindarannsóknum.

Jafnframt segir að aðferðafræði þessi hafi sætt gagnrýni til að byrja með en sé nú ríkjandi á helstu rannsóknarstofnunum í heiminum. „Það er auðvelt að gleyma því að þegar Kári Stefánsson stofnaði Decode Genetics þóttu þessar hugmyndir róttækar og ólíklegar til árangurs,“ segir Mark Daly, prófessor í erfðafræði við læknadeild Harvard háskóla og bætir við að Kári hafi í raun verið staddur á eyju í tvenns konar skilningi.