Bjarni Benediktsson fjárm´laráðherra sagði í fyrirspurnartíma á Alþingi í morgun að staðan á vinnumarkaði sýni að íslenska vinnumarkaðsmódelið með ítrekuðum verkföllum sé verulega gallað. Það geti ekki allir fengið endalausar leiðréttingar.
Þetta kom fram í svari hans við fyrirspurn Árna Páls Árnasonar formanns Samfylkingarinnar á Alþingi í dag, en Árni benti á að verkföll BHM hafi nú staðið yfir í átta vikur og að ástandið í heilbrigðisgeiranum sé orðið afar alvarlegt. Þriðjungur geislafræðinga hafi sagt upp störfum, ljósmæður séu að gefast upp og sífellt fleiri hjúkrunarfræðingar sæki til útlanda. Ríkisstjórnin geti ekki skellt skollaeyrum við kröfum þessara stétta.
Bjarni sagðist deila þessum áhyggjum og tók undir að ástandið sé víða mjög alvarlegt. Ríkið skelli hins vegar ekki skollaeyrum við kröfum þessara hópa. Lagt sé upp með að ná samningum sem svigrúm er fyrir í efnahagslífinu og séu ekki úr takti við það sem er að gerast almennt í kjaramálum. Hann benti á að laun hjá hinu opinbera hafi hækkað um 7 til 8 prósent í fyrra á sama tíma og verðbólga hafi verið rétt um 1 prósent.
"Kaupmáttur launa í opinbera geiranum stórjókst á síðasta ári," sagði Bjarni og bætti við: "En því miður virðist það ekki vera nóg. Menn koma að samningaborðinu núna og segja: "Við höfum yfir síðasta áratug dregist aftur úr öðrum og nú þurfum við að fá leiðréttingu á því“. Og mitt svar við þessu er: Það er ekki hægt að gera leiðréttingar 10 ár aftur í tímann. Það geta ekki endalaust allir fengið leiðréttingar gagnvart einhverjum öðrum viðmiðunarhópum. Þetta er fyrir mig fyrst og fremst til vitnis um að vinnumarkaðsmódelið sem við erum að nota á Íslandi er gallað. Það er í raun og veru að hruni komið. Þessi ítrekuðu verkföll, þetta endalausa höfrungahlaup, þessi endalausi samanburður sem verður til þess að enginn getur samið því hann er þá orðinn skotskífa fyrir þann næsta."
Árni Páll sagði almenning hafa upplifað mikla kjaraskerðingu vegna gengisfellingar krónunnar og samhliða hækkunar lána. Spurði hann hvort það geti verið að þjóðin sé ekki tilbúin til að lifa við afleiðingar krónunnar og að fjármálaráðherra verði að horfast í augu við að hann geti ekki bætt einni stétt – læknum – upp gengisfellingu krónunnar en skilið aðrar stéttir eftir.
Bjarni sagði það ekki standast skoðun að krónan sé sjálfstætt vandamál, enda verðbólga og vextir með minnsta móti. Hins vegar gæti það verið spennandi fyrir þá sem vilja losna við krónuna að hækka laun upp úr öllu valdi með tilheyrandi verðbólgu og háum vöxtum. Þeir geti því, þegar upp er staðið, stigið fram eftir á og kennt krónunni um allt saman. Bætti hann við að það eina sem ógnar íslensku efnahagslífi um þessar mundir væri staðan á vinnumarkaði.
