Auðvitað var það ekki fyrr en löngu eftir árin mín í Barnaskóla Íslands á miðri brekkubrúninni á Akureyri að ég áttaði mig á því hvað ég hafði verið lánsamur með kennara. Sú mikla skólamanneskja sem Áslaug heitin Axelsdóttir var hafði sáð fræjum íslenskunnar í huga minn og kennt mér aukinheldur að draga svo vel til stafs að það var ekki fyrr en löngu síðar, með aukinni tölvunotkun, að mér förlaðist heldur flúrið.
Lengi býr að fyrstu gerð - og ber þá jafnframt að þakka fyrir rómaða íslenskukennara mína í Menntaskólanum litlu síðar og aðeins sunnar á sömu brún; menn á borð við Sverri Pál Erlendsson og Valdimar Gunnarsson sem lögðu sál sína í kennsluna rétt eins og Gísli Jónsson forðum daga, fyrir nú utan vitið allt og væntumþykjuna fyrir góðum texta.
Því er á þetta minnst að sá glöggi skólameistari sama skóla, Tryggvi Gíslason stingur nýverið niður penna til varnar íslenskri tungu og bendir þar á að allir kennarar séu íslenskukennarar.
Mikil ósköp sem það er rétt og satt.
Íslenskan er nefnilega jafn mikilvæg í stærðfræði og dönsku, sem hún er nauðsynleg í því að skilja samhengi sögu okkar og menningar. Hún er límið í sjálfsmynd okkar, tæki okkar til hugsunar og skilnings, en öðru fremur til tjáningar og samtals. Hún býr til sameiginlega upplifun okkar og skapar sérstöðuna í kátínu okkar og sorg. Hún er sjálft samhengið í lífi okkar eyjarskeggja.
Vísast gætum við skipt henni út fyrir ensku, endanlega - og kannski fer það svo á endanum, en á meðan íslenskunnar nýtur við munum við skilja betur hver við erum og hvaðan við komum. Og líklega er ekkert mikilvægara upp á næstu skref en að skilja þau sem áður eru gengin. Því hvert erum við að fara ef við vitum ekki fyrir víst hvaðan við komum?
Mjög er nú talað um að íslenskan eigi í vök að verjast. Efasemdirnar um stöðu hennar minna um margt á heldur dapra umræðu um erindi ljóðsins nú á tímum, en það skvaldur hefur varað lengi.
Ég ætla að leyfa mér að spá hvorutveggja langlífi. Ljóðið og íslenskan eru glúrin fyrirbæri sem hafa alla jafna lagað sig vel að nýjum tímum og breyttum aðstæðum - og svo verður áfram, auðvitað í eitthvað breyttri mynd, en ekki brotinni.
Þrennt er mikilvægast í þessum efnum - og það færi vel á því að Íslendingar væru mér þar sammála, allir sem einn; hættum að tala um rétt mál og rangt og ræðum fremur um gott mál og vont, eflum skólakerfið til muna með lesskilning að leiðarljósi því lestur er partur af lýðheilsu þjóðar og svo er vert að stækka til muna tillögu Tryggva Gíslasonar um að allir kennarar séu í raun og sann íslenskukennarar; það er nefnilega svo að öll félög og fyrirtæki, stofnanir og samtök eiga að vera erindrekar íslenskunnar, setja sér þar skýra og metnaðarfulla málstefnu - og taka ekki annað í mál.
Við erum nefnilega öll íslenskukennarar.
