Íslendingar skattsvikar að uppruna

Íslendingar eiga sér langa sögu skattsvika, sem rekja má allt aftur til landnámsmanna sem ekki vildu greiða Haraldi Noregskonungi skatta. Þetta sagði Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, á ráðstefnu OECD um varnir gegn spillingu og opinber heilindi sem hófst í París í gær, en ruv.is hefur tekið saman hvað henni lá þar á hjarta.
 
Katrín sagði meðal annars í ræðu sinni að það hefði ekki verið fyrr en í hruninu árið 2008 sem heiðarleiki og varnir gegn spillingu hafi komist í hámæli í pólitískri umræðu á Íslandi. Katrín var á meðal þeirra sem fluttu opnunarávarp á ráðstefnunni í gær. Það gerði einnig Erna Solberg, forsætisráðherra Noregs.

 

Katrín sagði meðal annars í ræðu sinni að heiðarleiki væri hornsteinn hvers lýðræðislegs samfélags og að traust til kjörinna fulltrúa væri grundvallaratriði í stjórnkerfinu. Almenningur geri ráð fyrir því að kjörnir fulltrúar líti á umboð sitt sem tæki til þess að þjóna almannahagsmunum en ekki sem tæki til þess að þjóna sínum eigin hagsmunum.

Fyrir efnahagshrunið á Íslandi hafi stjórnmálamenn hins vegar tekið að sér hlutverk klappstýra fyrir hina svokölluðu útrásarvíkinga. Traust til opinberra stofnana og bankakerfisins hafi hrunið í kjölfarið. Upp frá því hafi almenningur á Íslandi hins vegar lagt meiri áherslu á heiðarleika og gagnsæi í stjórnmálum. Tíminn sem liðinn sé frá hruninu hafi verið erfiður en lærdómsríkur.

„Síðasta áratuginn hafa þingkosningar og þjóðaratkvæðagreiðslur verið óvenju tíðar, samanborið við 74 ára lýðveldissögu okkar þar á undan. Ég var kosin á Alþingi árið 2007 og fyrir nokkrum mánuðum tók ég þátt í fimmtu kosningunum. Ríkisstjórnin mín tók við völdum í nóvember í fyrra og tók þá við af ríkisstjórn sem hafði verið við völd í minna en eitt ár,“ sagði Katrín.

„Og hvað getum við lært af þessari íslensku sögu? Stjórnmálamenn og aðrir embættismenn verða að vera auðmjúkir og sýna ábyrgð vegna þess að það eru forréttindi að fá tækifæri til þess að móta bæði nútímann og framtíð þjóðarinnar. Það fylgir því gríðarmikil ábyrgð að stýra samfélaginu okkar á svona erfiðum tímum. Til þess að endurheimta traustið ættum við að tileinka okkur víðtækar breytingar á pólitískum venjum okkar og koma þeim á framfæri. Það tekur sennilega einhvern tíma.“

Þá sagði Katrín að stjórnmálamenn þyrftu að gera sér grein fyrir því að hagvöxtur byggðist á betri almannaþjónustu og betra mennta- og heilbrigðiskerfi. 

„Embættismenn og kjörnir fulltrúar verða að læra að lifa í umhverfi þar sem störf þeirra eru stöðugt undir eftirliti, þar sem gagnrýni, stundum ósanngjörn, á sér stað og þar sem fjölmiðlar eru miskunnarlausir. Það er meðal annars þess vegna sem ég tel ríkisrekna fjölmiðla svo mikilvæga í hverju lýðræðisríki,“ sagði Katrín.

Katrín sagðist finna til mikillar ábyrgðar á fundinum því Norðurlöndin væru ákveðin fyrirmynd á mörgum sviðum. Alþjóðleg samvinna hafi einnig verið Íslendingum mjög mikilvæg og slík samvinna hafi eindregið beint okkur í  rétta átt, segir í samantekt ruv.is af málflutningi forsætisráðherra.