Fréttastofa RÚV birti í gærkvöld athyglisverða samantekt um flóttafólk á Íslandi á síðustu áratugum í kjölfar þeirrar miklu vakningar sem orðið hefur á meðal landsmanna í þessum efnum, en meira en tíu þúsund hafa skráð sig á Facebook-síðuna „Kæra Eygló – Sýrland kallar.“ Þar býður almenningur flóttafólki aðstoð eftir komuna til landsins. Tilgangurinn með framtakinu er meðal annars að setja þrýsting á stjórnvöld um að taka við meira en fimmtíu flóttamönnum á næstu tveimur árum, líkt og Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra hefur sagt að standi til. Þórir Guðmundsson deildarstjóri hjá Rauða krossinum í Reykjavík sagði í dag að það væri raunhæft að Ísland taki við nokkur hundruð flóttamönnum á næstu tveimur til þremur árum.
Síðustu fimm ár hefur Ísland tekið á móti þrjátíu og níu flóttamönnum, þar af þrettán frá Sýrlandi á þessu ári. Þeir fóru allir til Reykjavíkur. Í fyrra tók Ísland við ellefu flóttamönnum frá Simbabve, Úganda, Sýrlandi, Afganistan og Kamerún. Reykjavík og Hafnarfjörður tóku á móti þeim. Ekki var tekið við flóttamönnum árið 2013, en Árið 2012 tók Reykjavík við níu Afgönum. Árið 2011 var heldur ekki tekið við flóttamönnum, en árið 2010 var tekið við sex konum og börnum þeirra frá Kólumbíu.
Árið 2008 komu 29 Palestínumenn frá Írak. Þau settust að á Akranesi. Árin 2005 til 2007 var tekið við fimmtíu og níu Kólumbíumönnum. Ísland hefur mest tekið á móti 75 flóttamönnum á einu ári. Það var árið 1999 Þegar Hafnarfjörður, Fjarðabyggð og Dalvík tóku á móti fólki frá Kosovo.
Flóttamannanefnd, sem er skipuð fulltrúum ráðuneyta og Rauða krossins, hefur það hlutverk að koma með tillögur um fjölda flóttamanna og frá hvaða löndum þeir eiga að koma. Stefán Þór Björnsson, formaður flóttamannanefndar, sagði í þættinum Samfélagið á Rás 1 í dag að ákveðin hefð sé fyrir því hversu margir séu teknir inn í landið: \"Það voru oft um það bil 25 til 30 á ári fyrir hrun. Eftir hrun þá voru það mun færri, að meðaltali 10 frá 2008 til 2010.“
Stefán segir að Ísland muni þurfa að taka þátt í að leysa mikinn flóttamannavanda, vegna stríðsins í Sýrlandi. Hann bendir á að alþjóðastofnanir hafi viðmið um hversu mörgum flóttamönnum hvert land á að taka á móti: \"Miðað við þau hefur Ísland verið í lægri kantinum og svolítið fyrir neðan. Þetta líka ræðst af því hvað við treystum okkur til að taka við mikið af fólki í einu. Það fer eftir því hvernig gengur að fá húsnæði fyrir fólk. Hvernig gengur að fá túlka, fá aðstoð við það og koma því til vinnu eða náms og bara aðstoð við að aðlagast íslenskum raunveruleika,“ sagði Stefán í þætti RÚV.
Spurður um hvort Ísland hafi eiginlega stefnu í málefnum flóttamanna, segir Stefán að undanfarin ár hafi Ísland meðal annars tekið við hinsegin fólki: \"Það er ekki eiginleg stefna á Íslandi. Þeir hópar sem myndu koma núna yrðu blandaðir, bæði fjölskyldufólk og aðrir. Stefnan er náttúrulega sú að hjálpa fólki og að láta þetta takst. Það skiptir máli bæði fyrir fólkið og Ísland.“ Hann segir að það fyrir hrun hafi verið ákveðin sú stefna að taka á móti um það 25 til 20 flóttamönnum á ári: \"Við erum að framfylgja þeirri stefnu sem var mótuð fyrir áratug síðan. Það lítur allt út fyrir að sú tala verði aukin.“
Akureyarbær hefur boðið sig fram til að taka við flóttafólki og eins og sakir standa segir Stefán að þrjú önnur sveitarfélög séu mjög líkleg til þess að bjóða fram krafta sína. „Við höfum líka ákveðið að senda dreifibréf út til allra sveitarfélaga landsins þar sem þess verður óskað að þau bjóði fram krafta sína. Þá vitum við hversu mörg sveitarfélög eru tilbúin í þetta og hversu mörgum þau treysta sér til að taka við.“
Flóttamannanefnd á samráð við Flóttmannastofnun Sameinuðu þjóðanna um hvaða fólki er boðið að koma til landsins: \"Ferillinn yrði sá að við myndum kalla eftir mögulegum kandidötum sem myndu koma til landsins. Við myndum fá skýrslur um viðkomandi einstaklinga. Síðan myndum við senda út spurningar um þessa einstaklinga. Í kjölfarið yrði skipuð sérstök sendisveit sem myndi þá fara út í flóttamannabúðirnar. Þar yrðu tekin viðtöl við þá sem koma til greina og þannig yrði fólkið valið,“ segir Stefán í frétt RÚV og bendir á að það sé ekki bara Ísland sem velji fólkið, heldur þurfi fólkið einnig að velja Ísland. Fólkið fái fræðslu um samfélagið, aðstæður, veðurfar og fleira.
