Indriði segir bankasölu trúarlegs eðlis: „Stjórnvöld hafa ekki unnið heimavinnu sína“

Indriði H. Þorláksson, hagfræðingur og fyrrverandi skattstjóri, segir að ríkisstjórnin hafi ekki unnið heimavinnuna sína þegar kemur að fyrirhugaðri sölu Íslandsbanka. Hann sé þó ekki búinn að gera upp við sig hvort hann sé fylgjandi sölu bankans.

Í grein sem Indriði skrifar á vef Kjarnans fer hann yfir ýmis rök í málinu, þar á meðal að einkarekstur sé hagkvæmari en ríkisrekstur, sé þá verið að vísa til hagnaðar. „Hagn­aður er hins vegar lélegur mæli­kvarði á gæði rekstrar eink­an­lega á mark­aði þar sem fyrir er ein­okun eða fákeppni vegna smæðar og þeirrar verndar sem örgjald­miðli veitir eins og er á fjár­mála­mark­aði hér á landi.“

Hann segir umræðuna trúarlegs eðils. „Enn er banka­sala á dag­skrá og enn snýst umræðan um trú­ar­setn­ingar fremur en til­gang og áhrif banka­starf­semi í nútíma­sam­fé­lagi. Stað­hæft er að ríkið eigi ekki að sinna því sem “mark­að­ur­inn” geti ann­ast. Það er kenni­setn­ing úr fornum hentifræðum á ein­stak­lega illa við um banka sem hvergi starfa án stýr­ingar og aðhalds hins opin­bera og mörg dæmi eru um hrapal­legar afleið­ingar af taum­leysi einka­rek­inna banka.“

Þá skýtur hann niður rök að sala bankans skapi tekjur fyrir ríkissjóð. „Þessi rök er byggð á mis­skiln­ingi því sala á eignum skapar engar tekj­ur. Við hana kunna að koma í ljós áður óbók­færðar tekjur (eða tap) en salan er ein­göngu breyt­ing á eigna­formi eins og þegar hús­eign er keypt eða seld fyrir reiðufé eða önnur verð­mæti. Heild­ar­eign kaup­anda eða selj­anda breyt­ist ekki, engar tekjur verða til við söl­una eða kaupin og engin rök­leg tengsl eru milli sölu eigna rík­is­ins og getu þess eða mögu­leika þess til að verja fé til rekst­urs eða fjár­fest­inga.“

Indriði segir að regluverkið hafi breyst mikið frá því sem það var fyrir hrunið 2008, en margt sé enn eftir ógert. „Stjórn­völd hafa ekki unnið heima­vinnu sína, hvorki leyst að fullu þau verk­efni sem komu upp á borðið við fall bank­anna fyrir rúmum ára­tug né þau verk­efni sem þau settu sér sjálf fyrir í stjórn­ar­sátt­mál­an­um. Við svo búið eru efni ekki til þess að taka nú ákvörðun um sölu Íslands­banka frá rík­inu.“