Slík var gestrisnin á gömlu heimili ömmu minnar í Gilsbakkavegi á Akureyri að stásstofan í austurkvistinum var opnuð upp á gátt og sparistellið dregið fram ef gesti bar að garði. En aðeins þá.
Að öðru leyti var stofan at arna lokuð með lykli. Alveg harðlæst. Í þessari oggulitlu risíbúð á brekkubrúninni neðanverðri var það sumsé svo að stærsta vistarveran var ekki notuð nema mikið lægi við. Hún var sko enginn hversdagsvettvangur, heldur verelsi viðburða og viðhafnar. Og þvílíkir dagar þegar gestir komu; ilmandi volgar pönnukökur streymdu á handmáluðum bökkum inn á útskotsborðin með þverhandarþykku lagi af rjóma og sultutaui sykruðu.
Og svo horfði maður í kringum sig inni í þessari stofu sem var manni eiginlega jafn framandi og gestunum.
Því er á þetta minnst að gestrisni var Íslendingum í blóð borin fram eftir öllum öldum. Ástæðuna mátti ekki síst rekja til fámennis og fjalla. Þessar fáu hræður sem heyrðu til landsins komust vart eða ekki á milli bæja vegna veðra og vegaleysu.
Og þá sjaldan mann og annan bar að garði voru stofur allar opnaðar upp á gátt, slegið upp veislu, spurt að tíðindum og hlegið stórum til að halda á sér hita.
Við þurfum að vera minnug þessara tíma, nú þegar hver milljónin af annarri ratar hingað til lands, misjafnlega klár á því hvernig á að bera sig að í þessu fjarlæga og á að giska hættulega landi úti í miðju Atlantshafi sem er frægt að endemum fyrir að spúa eitri og eimyrju yfir álfur og uppheima.
Við ljúgum ekki að þessu fólki sem við köllum ferðafólk. Við missum okkur ekki svo í græðginni að orðspor vaxandi ferðamennsku tapist jafn hratt og það hefur áunnist. Við stillum ekki upp vatnsflöskum við hliðina á krananum á hótelherbergjum til að hafa af gestunum sem mestan pening. Við komum heldur ekki fyrir stæðunum af léttu öli í anddyri krónubúðanna til að reyna að villa um fyrir fólki sem langar í millisterkan bjór. Eða eigum við að klæða súkkulaðið okkar í nýjan búning með hraunmyndum og eldglæringum svo við getum selt það meira en hálfu dýrara verði en það fæst í gömlu umbúðunum úti í næstu lágvörubúð?
Vissulega hefur maður verið plataður mörgum sinnum á langferðum erlendis - og fallið þar í pytti alls konar sölumennsku.
En það er ekki oft sem útlenskir ferðafrömuðir hafa logið upp í opið geðið á manni í nafni heimskulegrar, freklegrar og stjórnlausrar græðgi.
Þá er kannski alveg eins gott að loka stofunni alveg - og henda lyklinum.
