„Allir tölvukóðar og öll kerfi hafa öryggisveikleika. Það er ekkert víst að þeir finnist eða valdi tjóni, en ef einhver vill leggja á sig kostnaðarasama fyrirhöfn til að komast í gegn, þá er það bara spurning um tíma.“ Þetta sagði Theódór R. Gíslason hjá netöryggisfyrirtækinu Syndis á ráðstefnu Opinna kerfa um stafrænt öryggi þann 6. mars.
Brotist inn hjá Dropbox
Theódór sagði að Dropbox hefði fengið Syndis til að reyna að finna öryggisgalla í kerfi þess. „Við vorum ráðin til að reyna að brjótast inn í Dropbox. Það var erfitt og tók óhemju mikinn tíma og var mjög dýrt. Niðurstaðan hjálpaði Dropbox að gera enn betur í netvörnum sínum.“ Aðrir fyrirlesarar á ráðstefnunni tóku í sama streng, að yfirleitt þyrfti gríðarlega fyrirhöfn til að komast í gegn um varnir á netinu. En vissulega væri stundum hægt að fara „léttu leiðina.“ Dr. Sigurður E. Pálsson, formaður Netöryggisráðs, sagði að oft nýttu hakkarar sér galla í eldri forritum og búnaði sem hefði ekki verið þróuð með jafn mikið öryggi í huga og nú er krafist. En þegar heilu þjóðríkin stæðu að netárásum, þá skorti sjaldnast tíma eða peninga.
Mesta öryggið fyrir peninginn
En er þá hvergi hægt að telja sig öruggan í hinum stafræna heimi? Fyrirlesararnir Laura Galtante og Palbos Holman sögðu ljóst að stærstu fyrirtækin í skýinu hefðu mestu að tapa ef einhverjum tækist að hakka sig gegnum varnir þeirra. Þau nefndu Google, Amazon Web Services, Microsoft Azure og Apple sem dæmi um fyrirtæki sem leggja allt í sölurnar til að tryggja öryggi gagna. Þessi fyrirtæki væru að þjóna svo mörgum þungavigtarfyrirtækjum og stofnunum um allan heim að þar væru öruggustu varnir sem hægt væri að kaupa fyrir peninga. Tilvera þessara fyrirtækja byggðist á því að hleypa engum inn sem ekki ætti þar erindi. Pablos bætti því við að hjá þessum stóru aðilum fengjust í raun bestu varnirnar fyrir minnsta kostnaðinn. Sjálfur er hann með tölvupóst sinn hjá Google og sagðist engar áhyggjur hafa af því að hann yrði hakkaður. Í viðtali að loknum fyrirlestri sagðist Pablos ráðleggja öllum fyrirtækjum og stofnunum að láta sérfræðifyrirtæki í stafrænum lausnum um að halda utan um tölvukerfi sín. Þannig fengju þau ekki aðeins bestu stafrænu lausnirnar, heldur einnig mesta öryggið. Í staðinn gætu þau þá farið að sinna því sem þeim væri ætlað að sinna.
Er hægt að undirbúa sig fyrir tölvuárás?
Allir voru fyrirlesararnir á ráðstefnu Opinna kerfa sammála um að fyrirtæki og stofnanir þyrftu að vera undirbúin fyrir stafræn skemmdarverk og netárásir. Þjálfun starfsfólks væri lykilatriði. Kristinn Guðjónsson, sem starfar hjá Google, sagði mikilvægt að æfa viðbrögð, þannig að ekki færi á milli mála hver ætti að gera hvað. „Oft þarf að bregðast við mörgum þáttum á sama tíma ef öryggisbrestur verður og þá er mikilvægt að allar stöður séu mannaðar og fólk hafi réttar valdheimildir til að bregðast við.“
Dr. Sigurður E. Pálsson sagði að jafnvel þó tölvukerfi slái út, þá geti verið aðrar leiðir til að halda uppi þjónustu. Hann nefndi dæmi af Apple verslun í Las Vegas þar sem verslunarkerfið lá niðri. Það kom þó ekki í veg fyrir að salan héldi áfram, því starfsmenn drógu upp gamlar þrykkivélar fyrir kreditkort.
Þegar stór hluti tölvubúnaðar bresku heilbrigðisþjónustunnar varð fyrir árás hins skæða Wannacry tölvuvíruss í maí 2017, þá gátu margar heilbrigðisstofnunar bjargað málunum með því að draga fram pappírsafrit af sjúkraskrám.
Er ráðið að hætta að nota stafræn tæki?
„Hafið þið áttað ykkur á að bíllinn ykkar er í raun bara tölva á hjólum,“ sagði Pablos Holman. „Í nútíma bíl eru um 70 mismunandi tölvur. Það er tölvukubbur í bankakortinum okkar. Það eru tölvur í öllu, við skulum bara sætta okkur við það og vera varkár.“
Laura Galante sagði að ein áhrifamesta leiðin til að stuðla að stafrænu öryggi væri traust manna á milli. „Það eruð þið Íslendingar í góðri stöðu vegna þess hvað þjóðfélagið er fámennt.“
