Ríkisstjórnin er að brjóta með sér að hverfa frá markaðsstjórnun peningamála. Þetta segir Þorsteinn Pálsson, fyrrum formaður Sjálfstæðisflokksins, forsætisráðherra og ritstjóri í nýjum pistli á Hringbraut.
Þar rekur Þorsteinn lausnamiðaða umræðu í peningamálum sem Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra hafi opnað í viðtali á Bylgjunni. Í fyrsta lagi hafi komið fram hjá ráðherra að unnið væri eftir áætlun um afnám verðtryggðu krónunnar og von væri á frumvörpum um það efni innan skamms. „Það er býsna stór yfirlýsing sem hefði verðskuldað meiri athygli.“ Í öðru lagi hefði forsætisráðherra skilgreint vaxtastigið í landinu sem okur sem væri sjálfstætt vandamál. Í þriðja lagi hefði forsætisráðherra sagt að með hliðsjón af vaxtaokrinu hafi hann velt því fyrir sér hvort ekki væri rétt að færa vaxtaákvarðanir Seðlabanka og viðskiptabanka aftur til stjórnmálamanna. „Samkvæmt þessu er ríkisstjórnin að brjóta með sér að hverfa frá markaðsstjórnun peningamálanna,“ skrifar Þorsteinn. Í fjórða lagi sagði forsætisráðherra að Landsbankinn ætti sem ríkisbanki að fara á undan öðrum í því að keyra niður vexti. Ekki aðeins að lækka vexti heldur að keyra þá niður.
Þorsteinn tengir þetta við orð Ásgeirs Jónssonar hagfræðings í Fréttablaðinu sem bendir á að opinberar skuldir á Íslandi séu helmingi lægra hlutfall af þjóðarframleiðslu en í Grikklandi en Íslendingar greiði vexti af þeim skuldum sem séu tvöfalt hærra hlutfall af þjóðarframleiðslu en hvílir á Grikkjum. „Hagfræðingurinn sýndi líka fram á að greiðslubyrði íslenskra heimila er miklu þyngri en heimila í Skandinavíu þó að þau skuldi ekki endilega meira. Þetta er íslenskur veruleiki þrátt fyrir góðan árangur í stjórn ríkisfjármála og að höftin hafi haldið vaxtastigi lægra en ella hefði verið.“
Svo skrifar Þorsteinn: „Hagfræðingurinn telur að stærsti hluti vandans liggi í krónunni. Forsætisráðherra telur á hinn bóginn að vandinn liggi hjá ríkisstjórninni. Með útspili sínu nú er hann í raun og veru að staðfesta að þörf sé á grundvallarstefnubreytingu til þess að tryggja samkeppnishæfa vexti án þess að taka upp aðra mynt.
Við fyrstu sýn og án frekari skýringa af hálfu ríkisstjórnarinnar gætu þó falist veikleikar í þeirri róttæku stefnubreytingu sem forsætisráðherra segir að sé á teikniborði ríkisstjórnarinnar. Þar koma nokkur atriði til skoðunar sem æskilegt væri að ríkisstjórnin skýrði betur út á næstu dögum. Það mætti gera í sérstakri skýrslu til Alþingis.
Ganga verður út frá því að forsætisráðherra hefði ekki opnað þessa lausnamiðuðu umræðu á Bylgjunni án þess að hafa þær skýringar tilbúnar,“ segir Þorsteinn en lesa má pistil hans í fullri lengd hér.
