Félag atvinnurekenda varar við hræðsluáróðri gegn nýlegu samkomulagi Íslands og Evrópusambandsins um aukna fríverslun með landbúnaðarafurðir. Nýjasta dæmið sé heimsendaspá stéttarfélagsins Framsýnar.
Félagið segir að Framsýn, sem starfar í Þingeyjarsýslum láti liggja að því að fjöldi starfa geti tapast í matvælaiðnaði vegna aukins innflutnings búvöru: \"Virðist þá horft framhjá þeim tækifærum sem matvælaiðnaðinum eru sköpuð á markaði ESB með samningnum,\" segir í tilkynningu sem Félag atvinnurekenda hefur sent frá sér af þessu tilefni.
\"Samningurinn við ESB er vissulega stórt og jákvætt skref í þá átt að aflétta þeim hömlum sem eru á milliríkjaviðskiptum með matvöru,\" segir þar jafnframt, en bent á að engu að síður sé hann mjög takmörkuð aðgerð: \"Félag atvinnurekenda telur ástæðu til að árétta eftirfarandi atriði varðandi samninginn:
- Villandi framsetning var í fréttatilkynningu utanríkisráðuneytisins og atvinnuvegaráðuneytisins um samninginn þar sem segir „…Ísland fellir niður tolla á yfir 340 nýjum tollskrárnúmerum.“ Þegar borin er saman núverandi tollskrá og listar þeir yfir tollskrárnúmer sem á samkvæmt samningnum að fella niður tollana af kemur annað í ljós. Um er að ræða 345 tollskrárnúmer en 244 þeirra eru þegar tollfrjáls. Þar er um að ræða til dæmis ýmsar sykurvörur, gerjaða drykki með lágu alkóhólinnihaldi og fóðurvörur, en allt skiptist þetta í mörg undirnúmer. Í raun er því aðeins verið að afnema tollana af 101 tollskrárnúmeri. Þar munar mest um pitsur, bökur og pasta, villibráð, kex og súkkulaði. Ekkert af þessum vörum er í beinni samkeppni við innlenda búvöruframleiðslu.
- Ástæða er til að vekja athygli á því að þótt í tilkynningum stjórnvalda segi að „allir tollar á unnar landbúnaðarvörur [séu] felldir niður nema á jógúrt, á það ekki við um vörur á borð við skinku, pylsur, kæfu og osta, sem í huga margra teljast unnar landbúnaðarvörur. Tollar á þessum vörum verða áfram háir.
- Eins og áður hefur verið bent á, verða tollfrjálsir innflutningskvótar á kjöti og ostum samkvæmt samkomulaginu aðeins á bilinu 10-16% af innanlandsneyslu á viðkomandi vörum og veita því innlendum landbúnaði takmarkaða samkeppni. Gera má ráð fyrir áframhaldandi hröðum vexti innanlandsneyslu, meðal annars vegna fjölgunar ferðamanna, og lækkar þetta hlutfall þá fljótt.
- Samningurinn við ESB tekur aðeins til 28 ríkja af 161 aðildarríki Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar (WTO). Áfram gilda ofurtollar gagnvart búvöruinnflutningi frá ýmsum helstu útflytjendum búvöru á heimsvísu, til dæmis Bandaríkjunum, Suður-Ameríkuríkjum og Ástralíu og Nýja Sjálandi. Tollkvótar samkvæmt WTO-samningnum eru miðaðir við innanlandsneyslu eins og hún var á árunum 1986-1988 og veita í flestum tilvikum innlendum landbúnaði litla sem enga samkeppni.
- Ýmsir tollar í viðskiptum við ríki ESB verða áfram gífurlega háir, jafnvel þótt samið hafi verið um að lækka þá. Þannig verður áfram 46% tollur á frönskum kartöflum, en er nú 76%. Þá lækka tollar á til dæmis smjöri og jógúrt ekki neitt.
Að þessu samandregnu er óhætt að fullyrða að þótt samningurinn við ESB sé skref í áttina, verður fríverslun með búvörur áfram mjög takmörkuð þótt hann taki gildi,“ segir Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri FA í tilkynningunni og botnar hana þessum orðum: \"Heimsendaspár um áhrifin á íslenskan landbúnað eru allsendis ótímabærar.“
