Ólöf Elfa Leifsdóttir sem greindist með krabbamein fyrir tveimur árum segir ömurlegt að hafa orðið vitni af því innan sjúkrastofnunar á Íslandi að sjá sessunaut sinn í lyfjagjöf hafa þurft að velta því alvarlega fyrir sér hvort viðkomandi hefði efni á nýjum lyfjum.
Pistill á Kvikunni á Hringbraut í gær þar sem fram kom að ein heimsókn á bráðamóttöku kostaði 33.000 krónur er tilefni orða Ólafar. Þar var því velt upp hvort rannsóknir og meðferðir væru aðeins í boði fyrir betur stæða.
Fleiri hafa haft samband við Hringbraut og greina frá hundruða þúsunda króna kostnaði vegna meðferða. Hafa margir spurt hvers vegna ekki sé sama kerfi hér á landi og í Bretlandi og á Norðurlöndunum þar sem kostnaður við heilbrigðisþjónustu er greiddur af skattfé í stað þess að krefja sjúklinga um háar fjárhæðir.
Ríkið sjái um kostnaðinn
Verst fara þeir kostnaðarlega sem greinast með krabbamein. Dæmi eru um að kostnaður krabbameinsveikra leiki á milljónum hér á landi. Sú staðreynd veltir upp spurningum um stéttskipt heilbrigðiskerfi eftir efnahag.
Stofnaður hefur verið neyðarsjóður hjá Krafti, félagi ungra krabbameinsgreindra til að styrkja fólk vegna lækna- og lyfjakostnaðar. Ólöf Erla spyr hvort Íslendingar vilji búa við kerfi sem byggist upp á slíkri hjálp. Nær væri ef ríkið sæi alfarið um slíkan kostnað því nógu erfitt sé að vera í krabbameinsmeðferð þótt áhyggjur af fjárhag bætist ekki ofan á.
Hefur þurft að berjast við grátinn
„Ég hef þurft að berjast við grátinn þegar ég varð vitni að því að sessunautur í lyfjagjöf vegna krabbameinsmeðferðar varð að velta því alvarlega fyrir sér hvort hún ætti að splæsa í lyfjabrunn sem heilbrigðisstarfsfólkið mælti með til að auðvelda fyrirsjáanlegar lyfjagjafir. Þetta er hreinlega ömurlegt,“ segir Ólöf Elfa.
Sjálf er Ólöf nú öryrki vegna baráttu sinnar við krabbamein og þá ekki síst áhrifa af lyfjagjöf. Hún kvartar ekki sjálf en telur þróun síðari ára mjög til verri vegar og er ekki ein um þá skoðun.
„Hér áður fyrr var reynt að sjá til þess að fólk færi á endurhæfingarörorku strax og veikindatímabili lauk en nú er það ekki hægt fyrr en töku sjúkradagpeninga er lokið. Það er oft mjög kostnaðarsamur tími en léleg innkoma. Að vísu kemur afsláttarkort inn en það hefur bara svo lítið vægi þegar að um dýrar rannsóknir er að ræða t.d. segulómun. Einhver stéttarfélög taka einhvern þátt í kostnaði t.d. sjúkraþjálfun. En það þarf alltaf að fara þennan bónarveg sem er svo erfiður, ekkert kemur sjálfkrafa, nema reyndar afslattarkortið frá Sjúkratrygginum, það er til bóta. Og ekkert þak er komið enn, það dó greinilega með Pétri heitnum Blöndal. Þetta á ekkert bara við um fólk með krabbamein, það er bara svo gott að taka þá sem dæmi,“ segir Ólöf.
Verst fyrir unga fólkið
„Mér er ekki vorkunn, ekki þannig lagað séð, langt veikindaleyfi og var í þokkalega launaðri vinnu þegar ég greindist, með uppkomin börn. En ég sé að unga fólkið hefur það ömurlegt með þennan aukakostnað, oft stuttan veikindarétt og svo í illa launaðri vinnu. Að maður tali nú ekki um ef að t.d. námsfólk veikist. Ekki veit ég hvaða rétt það hefur, allvega er hann ekki mikill en fullur kostnaður,“ segir Ólöf.
Í fréttaskýringu Hringbrautar á dögunum þar sem rætt var við fyrrverandi heilbrigðisráðherra kom fram að meira en fimmta hver króna í kostnaði heilbrigðiskerfisins er nú sótt beint í vasa sjúklinga.
Fréttaskýring: Björn Þorláksson.
