Óli Björn Kárason, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, var meðal gesta í laugardagsþætti Þjóðbrautar. Hann deildi hart á Seðlabanka Íslands.
„Hávaxtastefna Seðlabankans er hvorki nú, né á árunum eftir hrun, í neinu samræmi við raunveruleikann eða efnahagslegar forsendur,“ sagði Ói Björn. Hann sagði að á árunum eftir hrun hafi hávaxtastefnan gert okkur enn erfiðara fyrir, í endurreisninni, en annars hefði getað orðið. „Að auki voru skattar stórhækkaðir, bæði á einstaklinga og fyrirtæki, og ég hef haldið því fram að hávaxtastefna Seðlabankans núna sé í raun ígildi óbeinna skatta á heimili og fyrirtæki.“
Nú segir Seðlabankinn að peningamálastefnan virki. Hér er lág verðbólga og eins hefur stöðugleiki varað lengur en nokkru sinni.
„Við sjáum hætturnar sem er núna að skapast. Sérsaklega nú þegar við erum í aðdraganda þess að afnema fjármagnshöft að mestu. Við horfum jafnvel fram á að leikurinn frá því fyrir hrun, endurtaki sig, það er að hér hefjist á ný vaxtamunaviðskipti. Það er alveg ljóst að hávaxtastefna Seðlabankans hefur gert það að verkum að gengi krónunnar er orðið mjög hátt. Það skerðir samkeppnisstöðu bæði innlendra framleiða, hér á landi sem eru í samkeppni við innflutning, það er farið að skerða afkomu sjávarútvegs og ferðaþjónustunnar, sem hefur verið helsta vítamínssprautan og skýringin á uppganginum í íslensku efnahagslífi undanfarin ár.“
Nú hafa bæði Már Guðmundsson og Þórólfur Matthíasson hafa tjáð sig um að hinn mikli vöxtur í ferðaþjónustunni skipti mestu hvað gengi krónunnar hefur risið mikið.
„Vextir hér, eftir síðustu vaxtalækkunina, eru tíu sinnum hærri en til dæmis í Noregi. Tíu sinnum hærri vextir þar en hér og Noregur er eitt okkar helsta samkeppnisland, sérstaklega í sjávarútvegi. Það gerir að við erum að grafa undan samkeppnisstöðu íslenskra fyrirtækja. Það má heldur ekki gleyma því að það skiptir heimilin verulega miklu máli hvort vextir hér séu einu eða tveimur prósentum hærri.“
Óli Björn sagðist hafa á árinu 2014 sýnt fram á að hundrað punkta vaxtalækkunin myndi skila þrjátíu milljörðum í auknar ráðstöfunartekjur. „Þetta skiptir líka máli í aðdraganda kjarasaminga þar sem við verðum að tryggja að kjarasamingar verði á skynsamlegum nótum og ein af forsendum þess að kjarasamingar takist og við sjáum kaupmátt aukast, hann eykst um nærri ellefu prósent á þessu ári, er að vextir lækki. Það eru allar forsendur fyrir því að knýja vextina einn meira niður. Þeir verða örugglega hærri en í samkeppnislöndum okkar.“
-sme
