„Lögreglan þarf að bæta sig þegar kemur að því að greina hatursglæpi í íslensku samfélagi og hafa frumkvæði að því að rannsaka þá. Innan lögreglunnar er mikill vilji til þess,“ segir Rannveig Þórisdóttir, sviðsstjóri hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Rannsóknir sýna að bæði þolendur hatursglæpa og vitni að slíkum glæpum veigri sér oft við að tilkynna þá til lögreglu. Vanskráning á slíkum glæpum er því staðreynd.
Rannveig og Helgi Gunnlaugsson, prófessor í félagsfræði við HÍ, eru gestir Margrétar Marteinsdóttur í frétta- og umræðuþættinum 21 á Hringbraut í kvöld. Þátturinn hefst klukkan 21:00.
Öfgahyggja og rasismi í opinberri umræðu hefur sótt í sig veðrið í Evrópu og Bandaríkjunum undanfarin misseri. Umræða um hatursglæpi hefur verið áberandi í Bandaríkjunum og tilkynningum um slíka glæpi fjölgað mikið þar í landi síðustu tvö ár. Aukning milli áranna 2017 og 2018 var 17 prósent samkvæmt tölum frá FBI en bent hefur verið á að glæpirnir séu mun fleiri því Alríkislögreglan fái aðeins tilkynningu um lítinn hluta þeirra. Nokkuð var rætt um hatursglæpi hér á landi fyrir þremur árum í kjölfar þess að Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu hóf að beina sjónum sínum markvisst að slíkum glæpum og byggja upp sérfræðikunnáttu innan sinna raða.
Um 50 hatursglæpir rannsakaðir
Þá var greint frá því að á árunum 2015-2017 hafi lögregla rannsakað hátt í 50 meinta hatursglæpi. Rannveig Þórisdóttir, félagsfræðingur og sviðsstjóri hjá Lögreglunni á Höfuðborgarsvæðinu segir að frá 2017 hafi lögregla ekki haft nægilega mikið frumkvæði að því að rannsaka þessi mál. Það hafi gerst eftir að sérfræðingur á þessu sviði sem byggði upp deildina hafi hætt störfum og það taki tíma að byggja þetta upp að nýju. Viljinn sé fyrir hendi og skilningur á mikilvægi þess að leggja áherslu á þennan málaflokk.
Helgi segir að hatursorðræðan sé til staðar hér og glæpirnir líka. Hins vegar sé, líkt og annarsstaðar, skortur á yfirsýn, því rannsóknir sýni að enn séu dæmi um að fólk sem verður fyrir hatursglæpum og þau sem verða vitni að þeim tilkynni brotin ekki til lögreglu. Góðu fréttirnar séu þær að nú sé farið að taka hatursorðræðu og glæpum alvarlega.
Líklega verið að brjóta lög
Nokkuð hefur verið rætt um viðtal við konu sem sýna á í þættinum Paradísarheimt á RÚV um næstu helgi. Birtingu viðtalsins hefur verið frestað í tvígang. Konan sem er með húðflúraða tölustafi á hálsi sem standa fyrir upphafsstafi Adolfs Hitlers segist vera þjóðernissinni og að nýnasistar séu bara venjulegir þjóðernissinnar. Hún kippi sér ekki upp við að vera kölluð nasisti eða rasisti. Rannveig segir að miðað við kynningar á viðtalinu við konuna sé líklega verið að fara að brjóta lög á vettvangi opinbers fjölmiðils.
Skilgreining á hatursglæpum
Á vef lögreglunnar, logreglan.is má lesa um skilgreiningu á hatursglæpum og fá upplýsingar um hvert fólk eigi að leita sem orðið hefur fyrir eða vitni að hatursglæp.
Þar segir: „Hatursglæpur er hugtak yfir verknað sem varðar almenn hegningarlög og er framin af ásetningi sem byggist á fullu eða hluta til á neikvæðum viðhorfum til brotaþola vegna þjóðernis, litarháttar, kynþáttar, trúarbragða, kynhneigðar eða kynvitundar viðkomandi. Einnig getur það talist til hatursglæps ef brotaþoli hefur viðkvæma- eða jaðarstöðu í samfélaginu og fyrrgreindur ásetningur er fyrir hendi.“
Hefur þú orðið fyrir eða orðið vitni að hatursglæp?
Hafðu samband með því að senda tölvupóst á: [email protected]
Eða hafið samband í síma 444-1000
