Háir vextir hrekja fyrirtæki úr landi

Alm­ar Guðmunds­son, fram­kvæmda­stjóri Sam­taka iðnaðar­ins, seg­ir að hár vaxtamun­ur á milli Íslands og ná­granna­ríkja okk­ar kyndi und­ir flótta fyr­ir­tækja frá land­inu. Mörg þeirra sjái sér hag í því að fara í lág­vaxtaum­hverfi og byggja upp starf­semi sína í aukn­um mæli þar.

Þetta segir hann í samtali við mbl.is í morgun, en Seðlabanki Íslands hækkaði sem kunnugt er stýri­vexti sína um 0,5 pró­sent­ur í gær og eru því vext­ir á sjö daga bundn­um inn­lán­um 5,5%. Í sam­an­b­urði við helstu samkeppnislönd Íslands eru stýri­vext­ir hér með því hæsta sem ger­ist, en Sam­tök iðnaðar­ins benda á að vext­ir hér á landi séu um 4-6% hærri en í ná­granna­lönd­um okk­ar: \"Nú eru Seðlabank­inn og stjórn­völd að velta fyr­ir sér leiðum til þess að passa upp á að er­lend­ir fjár­fest­ar nýti sér ekki þenn­an vaxtamun um of, sem er bara hið besta mál. Ég geri enga at­huga­semd við það,“ seg­ir Alm­ar í sam­tali við mbl.is.

Aftur á móti sé aðeins verið að bregðast við af­leiðing­um hás vaxtamun­ar öðrum meg­in í jöfn­unni: \"Menn eru minna að velta fyr­ir sér hinu, sem eru fyr­ir­tæk­in sem eru í alþjóðlegri starf­semi eða sprota­fyr­ir­tæki sem hyggja á út­flutn­ing. Þessi fyr­ir­tæki fara, ef þau geta á annað borð, frek­ar í lág­vaxtaum­hverfi og byggja upp sína starf­semi þar með meiri hætti en áður. Þau fara kannski ekki al­veg, en auk­inn hluti starf­sem­inn­ar fær­ist úr landi,“ seg­ir hann við vefinn.

Hann bend­ir einnig á að fjöl­mörg ís­lensk fyr­ir­tæki sem sinni ráðgjafa­verk­efn­um eða verk­töku er­lend­is fjár­magni sig í gegn­um ís­lenska banka­kerfið og á ís­lensk­um vöxt­um, meðal ann­ars vegna gjald­eyr­is­haft­anna. Það þýði að sam­keppn­is­um­hverfi þeirra sé „mjög slæmt.

Þau byrja þá sam­keppn­ina á því að þurfa að þola hærri vexti en keppi­naut­ur­inn er­lend­is, óháð öðru. Það er auðvitað dýrt. Það er auðvitað eðli­legt að menn hugsi um af­leiðing­ar þess að hér komi skamm­tíma­fjár­fest­ar í stór­um stíl og nýti sér vaxtamun­inn. En þá finnst okk­ur sár­græti­legt að það sé ekki einnig hugsað um hinar af­leiðing­arn­ar, sem eru þær að þetta langvar­andi vaxtamun­ar­um­hverfi veld­ur því að til­trú­in á staðsetn­ing­una Ísland verður minni,“ seg­ir hann á mbl.is.