Rífur meirihluti þeirra Grikkja sem þátt tók í þjóðaratkvæðagreiðslunni um framtíðarskuldbindingar landsins í gær hafnaði skilmálum lánardrottna ríkisins. Niðurstaðan veldur óvissu um stöðu ríkisins innan evrusvæðisins.
Munurinn á fylgi nei-sinna og já-sinna hvað lánaskilmálana varðar reyndist meiri en skoðanakannanir og fyrstu útgönguspár gerðu ráð fyrir en þar var búist við spennandi og næsta hnífjafnri kosningu, enda þótt nei-sinnar hefðu jafnan haft orlítið forskot í könnunum. Engan óraði fyrir því að lyktirnar yrðu 61:39, nei-sinnum í vil, jafnvel ekki nei-sinnunum sjálfum.
Niðurstaðan er sigur fyrir mjög umdeildan forsætisráðherra landsins, Alexis Tsipras, en hann ákvað á dögunum að leggja síðasta tilboð lánardrottna gríska ríkisins í dóm þjóðarinnar - og jafnframt pólitíska framtíð sína að veði. Sjálfur barðist hann hart fyrir því að tilboðinu yrði hafnað. Hann kvaðst ætla að biðjast lausnar fyrir sig og ráðuneyti sitt ef atkvæði féllu á hinn veginn.
Efnahagsráðherra landsins lýsti því yfir þegar útgönguspárnar lágu fyrir að niðurstaðan sýndi að Grikkir hefðu ekki beygt sig fyrir fjárkúgurum. Það er mjög í anda eirra uppnefna sem nei-sinnar hafa viðhaft um lánardrottna gríska ríkisins; skuldsetning þess er ekki vandamálið, heldur lánakjörin sem það hefur búið við.
Mikla athygli vakti hins vegar í morgun Yanis Varoufakis, fjármálaráðherra Grikklands, sagði óvænt af sér embætti í kjölfar úrslitanna sem eiga að teljast mikill sigur fyrir hann rétt eins og aðra gríska ráðamenn. Varoufakis, sem var mjög stóryrtur í aðdraganda atkvæðagreiðslunnar og sagði kröfuhafa Grikklands meðal annars fremja hryðjuverk á þjóð sinni, sagði í fésbókarfærslu þar sem hann kynnti ákvörðun sína að skömmu eftir að niðurstaða atkvæðagreiðslunnar hefði legið fyrir hefði hann fengið þær upplýsingar að nærveru hans við samningaborðið væri ekki óskað af hálfu ýmissa aðila sem við það sitja.
Alexis Tsipras forsætisráðherra hafi tekið undir þessa hugmynd og því hafi Varoufakis ákveðið að segja starfi sínu lausu. Fréttaskýrendur virðast sammála um að Tsipras hafi þar með verið að fara að vilja kröfuhafa Grikkja: Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, Seðlabanka Evrópu og framkvæmdarstjórnar Evrópusambandsins sem vildu ekki að Varoufakis kæmi meira að viðræðum um nýtt samkomulag.
Leiðtogar Frakklands og Þýskalands ætla að hittast í París í dag og fara yfir niðurstöðu atkvæðagreiðslunnar. Óvíst er um næstu skref í viðræðum við Grikki um leiðir út úr fjármálakreppunni og um greiðsluþrotið sem blasir við ríkissjóði landsins. Margir fræðimenn telja að Grikkir geti ekki lengur notað evru sem gjaldmiðil verði tilboði lánardrottnanna hafnað - og það muni enn frekar auka á erfiðleika þjóðarinnar, ekki síst alls atvinnulifsins sem er bágborið fyrir.
Í raun er staðan þessi; Grikkland mun aldrei ráða við skuldir sínar. Evrópusambandið getur ekki horft á eftir einu aðildarríkja sinna ofan í ræsið. Það er nauðbeygt til að fella niður að minnsta kostiu hluta ríkisskulda Grikklands. En hvað það þýðir fyrir önnur alvarlega skuldsett Evrópusambandsríki er svo önnur saga sem bíður haustsins, óskrifuð.
