Græðgisvæðing ferðamennskunnar

Ég og kona mín höfum það fyrir sið að hitta vinahjón okkar einu sinni í mánuði einhvers staðar úti á öldurhúsum bæjarins. Það lyftir ekki einasta rassi manns upp af sóffanum heima í stofu heldur felur það líka í sér upplagt tækifæri til að spásséra um bæinn sinn í allra handa veðrum og kynnast svolítið mannlífinu á miðjum aldri. Og fyrir nú utan að rækta sína vini hefur þessi venja einnig opnað augu mín fyrir öllu því áhugaverða sem er að gerast í öldurhúsamenningu þjóðarinnar.

Ölkrár eru nefnilega ekki lengur neinar venjulegar knæpur. Þær eru margar hverjar á við lítil menningarhús, með sína sérstöðu, sjarma og tiktúrur - og á stundum óborganlega kúnstnera, kynlega kvisti og fastagesti. Og þær leggja margar hverjar mikinn metnað í að bjóða upp á glæsilegt úrval allskonar bjóra og vína - og styðja þar ekki síst við starfsemi lítilla íslenskra brugghúsa sem búa mörg hver til eitthvert það besta öl sem hægt er að fá í heimi hér.

Því er á þetta minnst að mér finnst gróðavonin vera farin að bera suma þessara staða ofurliði. Og það er jafn gremjulegt og það er til vitnis um lítt grundaða skammtímahugsun.

Þessi gróðahugsun, sýnist mér, hefur aukist í sama hlutfalli og erlendu ferðafólki hefur fjölgað hér á landi á síðustu misserum. Og haldi fram sem horfir endar þetta í sturlaðri geggjun sem Ísland verður dæmt af í útlöndum. Ferðaþjónusta snýst nefnilega bara um eitt; orðspor. Og jafn hratt og landið okkar og þjóðin hefur öðlast vinsældir getum við glutrað þeim niður; með því einmitt að græða aurinn en kasta krónunni.

Ég ætla að nefna þrjú dæmi.

Síðast fórum við hjónakornin á eina nýjustu ölkrána í bænum á jarðhæð stórs og mikils hótels sem hefur nýlega hafið starfsemi. Ég keypti mér stóran bjór og verð að viðurkenna að mér brá svolítið þegar ég heyrði verðið eftir á; 1800 krónur. Þetta var vissulega fínt öl, en ég tímdi ekki að kaupa mér nema einn lítinn í viðbót áður en ég hélt svolítið hnuggin heim á leið.

Þessi lífsreynsla minnti mig nefnilega á annað knæpurölt frá því fyrr í sumar. Þá settumst við inn á krúttlegan greiðaskála sem bar eigendum sínum fagurlegt vitni. En sú fegurð varð að dufti þegar ég borgaði rauðvínsglasið sem frúin mín pantaði sér; 1500 krónur fóru þar - já, fyrir eitthvað meðalvín, hugsanlega kassavín.

Þriðja dæmið gerðist einnig fyrr í sumar. Þá vorum við á flottum bar í miðbænum í einhverju virðulegasta húsi borgarinnar. Stórt ölið kostaði nú ekki nema 1200 krónur og rauðvínsglasið 1100 krónur og þegar elskulegur þjónninn spurði okkur hvort við vildum hnetuskál með guðaveigunum ösnuðumst við til að kinka kolli umhugsunarlaust. Þegar ég gerði upp reikninginn rak ég augun í töluna 500 krónur. Jú,hnetuskálin kostar það sko, útskýrði þjónninn - og ég mundi ekki betur en þetta hefði verið svona á að giska lófafylli af jarðhnetum sem okkur höfðu verið boðin á lítilli undirskál, minnungur þess að víðast hvar í útlöndum er það partur af kurteisi hússins að bjóða upp á svona hliðarsnakk.

Svo fór ég um daginn að aðstoða unga dóttur mína á golfmóti. Var hennar kyflusveinn. Í brjáluðu veðri úti Nesi. Við keyptum okkur tvo kakóbolla eftir hringinn og tvær kleinur, ásamt einu osthorni. Það kostaði samtals 450 krónur; við fengjum nefnilega kakóið frítt út af vonda veðrinu.

Og ég hugsaði: Hingað koma greinilega engir útlendingar.