Ein fallegasta jólasaga sem sögð hefur verið er sagan af því hvernig hermenn fylkinga Breta, Frakka og Þjóðverja stöðvuðu kúlnahríðina, skriðu upp úr skotgröfunum og sungu jólasálma á aðfangadagskvöld árið 1914. Þetta var í algleymi heimsstyrjaldarinnar fyrri og hermennirnir skiptust á gjöfum og grófu fallna félaga sína og sungu sálma.
Þrátt fyrir þetta stutta vopnahlé, breytti það ekki framvindu styrjaldarinnar. Átökin hófust að nýju og stóðu í nær fjögur ár til viðbótar. En frásögnin er falleg og vitnar um mátt og helgi jólanna og allt það góða sem þau geta leitt fram.
Við sem nú erum uppi, teljum okkur lifa á friðartímum og sýnist að stríð hafi varla verið háð frá því heimsstyrjöldinni síðari lauk. Svo er þó ekki. Í nýlegri umfjöllun í Fréttablaðinu kom fram að veröldin er stríðshrjáð því alls eru nær þrjátíu virk stríð og mikilsháttar átök í heiminum um þessar mundir.
Fram kemur í umfjölluninni að háð hafa verið um 250 stríð og vopnuð átök þar sem meira en 50 milljónir manna hafa fallið frá því heimsstyrjöldinni síðari lauk, milljónir manna hafa lagt á flótta og tugir milljóna orðið heimilislausar.
Á síðasta ári einu er talið að nær 80 þúsund hafi fallið í stríðsátökum í heiminum og fjöldi fólks á vergangi vegna þeirra nemi tæplega 70 milljónum.
Borgarastyrjöldin í Sýrlandi sem hófst árið 2011 er talin ein mestu átök síðari ára með miklu mannfalli og hefur leitt óáran yfir milljónir manna. Um svipað leyti hófust átök í Jemen og í Afganistan hafa átök verið nær samfelld um nær tuttugu ára tímabil. Þá hafa fleiri en 100 þúsund menn fallið í grimmilegu stríði hersins í Mexíkó, lögreglu og eiturlyfjahringja.
Allt er þetta frekar dapurleg upptalning og því freistandi að leiða þessar staðreyndir hjá sér hér í okkar fremur friðsæla heimshluta.
Á þessum teningi er önnur hlið. Nefnilega hagsmunir vopnaframleiðenda. Í fyrrgreindri umfjöllun er dregið fram að hergagnaframleiðsla stendur nú í miklum blóma. Sala vopna og ýmis þjónusta við stríðandi fylkingar nam í fyrra um 420 milljörðum Bandaríkjadala, á vegum hundrað helstu vopnaframleiðenda heims og hafði þá aukist um tæplega fimm prósent frá fyrra ári. Það jafngildir ríflega sextánfaldri landsframleiðslu Íslendinga eins og hún mældist árið 2018.
Þessi starfsemi fer fram um nær allan heim og athygli vekur að í Svíþjóð, Noregi og Finnlandi, löndum sem talin eru friðelskandi, er umtalsverð vopnaframleiðsla. Þannig á framleiðsla vopna sem notuð eru við vopnaskak í fjarlægum heimshlutum, með tilheyrandi hörmungum, þátt í fjárhagslegri velsæld í þessum ríkjum. Það er umhugsunarefni.
Með þetta allt til hliðsjónar er nærtækt að fyllast vonleysi um að menn leggi nokkru sinni niður vopn. Samt er einlæg von um frið ofarlega í huga manna, ekki síst í aðdraganda jóla.
Undir hana er tekið, þó hún kunni að reynast óskhyggja.
