Í aðsendri grein á Vísi í dag gagnrýnir Þóra Kristín Ásgeirsdóttir, upplýsinga- og samskiptafulltrúi Íslenskrar erfðagreiningar, krónu á móti krónu skerðinguna sem öryrkjar á vinnumarkaði búa við, og nefnir þar dæmi af samstarfsmanni sínum hjá fyrirtækinu.
Guðjón Reykdal Óskarssyni er einn af 12 Íslendingum sem stríða við Duchenne vöðvarýrnunarsjúkdóminn. Hann hefur verið bundinn við hjólastól frá unglingsaldri og er nú í doktorsnámi í læknavísindum. Frá árinu 2016 hefur Guðjón samhliða námi unnið við rannsóknir vegna doktorsverkefnis hjá Íslenskri erfðagreiningu, og dreymir um að geta fundið lækningu við sjúkdómnum sem hann glímir við.
Jólabónus dregur dilk á eftir sér
„Þar sem Guðjón er öryrki og fékk örorkubætur til ársins 2018, þurfti hann að skila inn tekjuáætlun til TR fyrir árið 2017[,] sem hann gerði. Um mitt ár 2017 fékk hann hins vegar launahækkun og gerði grein fyrir þeirri breytingu í símtali við þjónustufulltrúa,“ segir Þóra.
Hún rifjar upp að um jólin 2017 hafi verið tekin sú ákvörðun hjá Íslenskri erfðagreiningu að greiða öllum starfsmönnum jólabónus. Þessi bónus samsvaraði einum mánaðarlaunum Guðjóns. „Þetta var einhliða ákvörðun vinnuveitanda, án samráðs við Guðjón eða aðra starfsmenn og átti sér ekki stoð í ráðningarsamningi né kjarasamningi. Þessi ákvörðun leiddi hins vegar til þess að tekjur hans fóru yfir viðmiðunarmörk fyrir árið 2017 og TR krefur hann nú um endurgreiðslu á kr. 1.300 þúsund krónum.“
Krafinn um alla bótaupphæðina
„Vegna launahækkunar og jólabónussins ætti hann að greiða 550 þúsund til baka samkvæmt krónu á móti krónu reglunni en tekjur hans fara hins vegar 55 þúsund krónum yfir sérstök viðmiðunarmörk og virkja reglu sem í daglegu stofnanamáli nefnist fall krónunnar. Tryggingastofnun krefur hann því um alla bótaupphæðina sem hann fékk greidda á árinu 2017[,] sem er drjúgur hluti þess sem hann hefur sér til framfærslu í doktorsnáminu,“ heldur Þóra áfram.
Hún segir að Guðjón hafi boðist til þess að greiða Tryggingastofnun 550 þúsund krónur til baka samkvæmt krónu á móti krónu skerðingunni „[E]n stofnunin hefur hafnað því boði og hafið innheimtuaðgerðir til að ná af honum 1300 þúsundum. Fyrir mann með tæplega 400 þúsund krónur úr að spila á mánuði er það mikil blóðtaka. Ekki síst þar sem hann hefur mikinn aukakostnað vegna fötlunar sinnar, hann þarf til dæmis að reka sérútbúinn bíl og standa straum af viðhaldi sérstakrar hjólastólalyftu á heimili foreldra sinna, þar sem hann býr til að geta frekar náð endum saman.“
„Jólagjöf fyrirtækisins snerist því upp í martröð þess sem þurfti kannski mest á henni að halda. Þökk sé Tryggingastofnun og lögfræðingum hennar,“ bætir Þóra við.
Köld krumla Tryggingastofnunar
Hún segir frá því að þegar Guðjón var 16 ára hafi hann lesið hann sér til um Duchenne vöðvarýrnunarsjúkdóminn á netinu. „[Þ]ar kom fram að lífslíkur væru að meðaltali 16 ár. Hann slökkti á tölvunni og fannst lífið vera búið. Síðan þá eru tólf ár og hann hefur sigrast á ótrúlegum hindrunum. Það er þó ljóst að hver og einn dagur er lítið kraftaverk í tilfelli Guðjóns.“
„Hann er dæmi um mann sem með dugnaði hefur náð að snúa erfiðri stöðu upp í persónulegan sigur. Köld krumla Tryggingastofnunar (sem á að vera öryggisnet fólks í þessari stöðu) ætlar að reyna að grípa um ökklana á honum og draga hann ofan í vonleysið með því að veifa vafasamri reglugerð. Hann vildi lifa sjálfstæðu lífi og þarf ekki lengur á bótum frá stofnuninni að halda en það á [að] sjá til þess að [hann] sleppi ekki þaðan nema með skuldir á bakinu,“ segir Þóra einnig.
